Mikado - Kenniscentrum interculturele zorg  
 
   home       over mikado       activiteiten       publicaties       nieuws       agenda       abonnement       inloggen      English  
 
 

Nieuws
   reageer      printversie  

Jongens- en meisjesbesnijdenis 'onvergelijkbaar'
De huidige wetgeving en medische praktijk rond besnijdenis discrimineert inderdaad tussen jongens en meisjes. Een pleidooi voor herziening en gelijktrekking is daarom wel invoelbaar, maar gaat voorbij aan het feit dat besnijdenissen bij jongens en meisjes in lichamelijk opzicht en vanuit antropologisch, historisch en ethisch perspectief onvergelijkbaar zijn. Dit zeggen enkele deskundigen op verzoek van Mikado in reactie op het artikel van twee artsen in Medisch Contact van 19 september jl.

In het artikel in Medisch Contact pleiten plastisch chirurgen Refaat Karim en Joris Hage op basis van juridische en medische argumenten voor opheffing van de ongelijkheid. Het meest voelen zij voor een algeheel verbod op alle vormen van medisch niet-noodzakelijke besnijdenissen bij alle minderjarigen. Als alternatief, zo stellen Karim en Hage, zouden de twee minst mutilerende vormen van meisjesbesnijdenis alsnog aanvaardbaar kunnen worden geacht, zodat de veel voorkomende vormen van jongensbesnijdenis in Nederland kunnen blijven voortbestaan en er geen rechtsongelijkheid meer is.

Verminkend
In hun artikel presenteren Karim en Hage een schema op basis van een WHO-indeling in vier typen meisjes en jongensbesnijdenis. ‘Maar de vergelijking is maar ten dele correct’, aldus dr. Els Leye van het International Centre for Reproductive Health in Gent, België. “Bij meisjes wordt tijdens besnijdenis in de meest voorkomende typen heel wat meer gezond weefsel verwijderd dan bij jongens.” Bij de meeste jongens die worden besneden volgens islamitische of joodse traditie wordt een deel van de voorhuid afgesneden (circumcisie). Bij meisjes kan dit type besnijdenis veel verminkender zijn.
In juli 2008 pleitte een andere arts in Medisch Contact al voor een ‘lichte’ vorm van meisjesbesnijdenis, een prikje of sneetje in de clitoris (incisie). Dit leverde toen veel afwijzende reacties op. Leye: “Voorstellen om een deel van het verbod op alle vormen van genitale verminking bij meisjes (VGV) terug te schroeven blijven maar terugkomen, en niet alleen in Nederland. VGV is en blijft een schending van de lichamelijke integriteit van vrouwen en meisjes, ook als het gaat om incisies.”

Milde besnijdenis bedacht door Nederlanders
Dr. Edien Bartels van de VU Amsterdam: “En dan te weten dat de mildste vorm van besnijdenis bedacht is door Nederlandse gezondheidswerkers om een niet verminkend alternatief te kunnen aanbieden aan ouders die hun dochters willen besnijden. Het is geen gepraktiseerde vorm in de landen waar meisjes gewoonlijk worden besneden.”
Bartels beziet de discussie vanuit antropologisch perspectief. “Mensen behoeven rituelen en het lichaam is daarvoor een krachtig centrum. Jongensbesnijdenis heeft in de westerse wereld een duidelijke plaats. Het is niet alleen een religieus, maar ook een medisch hygiënisch gebruik. In de VS en Canada worden jongensbaby’s bijna vanzelfsprekend besneden.” De artsen Karim en Hage schrijven weliswaar dat medische en hygiënische argumenten nauwelijks houdbaar zijn, maar het is, zegt Bartels, “een ritueel dat aspecten benadrukt die mensen belangrijk vinden, diep geworteld in de samenleving. Hygiëne, mannelijkheid en seksualiteit krijgen in dat ritueel een plaats.” Ten aanzien van jongensbesnijdenis pleit Bartels daarom voor een pragmatische opstelling.

Stilzwijgendheid en draagvlak
Gerda Nienhuis, expert op het gebied van meisjesbesnijdenis wijst op een ander verschil. “Vrouwen hebben zelf het taboe van zwijgen over besnijdenis doorbroken en willen de besnijdenistraditie totaal uitbannen. Jongensbesnijdenis kent geen geschiedenis van stilzwijgendheid.” Els Leye beaamt dit en voegt eraan toe: “Er bestaat ook helemaal geen maatschappelijk draagvlak tegen jongensbesnijdenis. In die zin is er geen gezamenlijke campagne van mannen en vrouwen tegen mannen- en vrouwenbesnijdenis.” Nienhuis vermoedt wel dat we op de drempel staan van herzieningen in de gezondheidszorg rond besnijdenissen, zowel in Nederland als internationaal. “Karim en Hage brengen de medische studies die pleiten voor jongensbesnijdenis in het kader van gezondheidswinst ter discussie. Dat vind ik echt een winstpunt, want daar is veel verwarring over. “

‘Jongens wel? Meisjes niet en meiden niet!’
In het artikel in Medisch Contact wordt kort verwezen naar nieuwe vormen van schadelijke en niet-medische ingrepen aan vrouwelijke geslachtsdelen, bijvoorbeeld piercing. Niet vermeld worden cosmetische ingrepen zoals verkleinen van schaamlippen, ook toegepast bij meisjes onder de 18 jaar. Zowel Edien Bartels als Els Leye wijzen erop dat het hier in feite gaat om moderne vormen van meisjesbesnijdenis. “Zogenaamd uit vrije wil, maar daar zet ik als antropoloog vraagtekens bij”, zegt Bartels. “Vrouwen kunnen in Nederland en België geen genitale verminking toelaten, maar wel hun genitale streek laten ‘opleuken’. Dat is op zijn minst een inconsistentie in de wetgeving, “ meent Leye. Ook Bartels ziet die inconsistentie. “Als we alle niet-medische besnijdenissen verbieden bij minderjarigen, kunnen we deze ingrepen ook terugdringen.”

De uitgebreide reactie van Edien Bartels is hier te downloaden.

Bron: Mikado, dr. Edien Bartels, dr. Els Leye, Gerda NienhuisPublicatiedatum: 29 september 2008 14:16 uur


Meer informatie:
datum:  3 oktober 2008 15:51   naam: Guus Cruts   organisatie: privé, op persoonlijke titel
Hallo allemaal,

Na de theoretische discussies hierover ter kennisgeving hierbij mijn persoonlijke praktijkervaring: Uit een gevoel van sterke verbondenheid met de Joods-Christelijke traditie, maar bovenal ook uit solidariteit met de Islam die zo veel onder kritiek staat tegenwoordig, heb ik mij afgelopen zaterdagochtend 13 september laten besnijden in het Besnijdenis Centrum Amsterdam, waar veel moslims en moslima's hun zoontjes laten besnijden. Dat was een hele bijzondere ervaring om mij zo in een lange en nog springlevende traditie te plaatsen, nadat ik jarenlang met dat idee rondliep maar het nooit heb durven uitvoeren. Totdat ik heel vriendelijk, professioneel en nuchter te woord werd gestaan toen ik eens belde voor meer informatie. Maar ik moet wel toegeven dat het allemaal ingrijpender was dan ik van te voren had ingeschat. Ik dacht: het gebeurt zo vaak, dus het zal qua lichamelijke belevenis wel lijken op naar de tandarts gaan, maar dit was toch wel een stuk heftiger. Herstellen en bijkomen heeft bij mij toch wel een paar weken geduurd. Maar ik sta er nog helemaal achter. Ben al met al God/Allah dankbaar dat ik in ons vrije Nederland hier als volwassen man helemaal vrijwillig voor heb kunnen kiezen.

Met vriendelijke groeten,

Guus Cruts



Reageren
Wilt u uw mening, ideeën of reactie kwijt, dan kunt u nevenstaande formulier invullen. Uw reactie verschijnt direct zichtbaar op de website. Wilt u dit niet? Stuur uw reactie dan per .
 
naam

e-mail adres

(organisatie)
  reactie
 


 


PTSS met psychotische kenmerken: een nieuwe diagnose?
Mikado stopt, kennis blijft
Nederlandse ouderen in Australië
E-module huwelijksdwang van Fier Fryslân
Steeds meer informatie over ramadan, medicatie en gezondheid beschikbaar
meer nieuws


Mikado bibliotheekcollectie naar Pro Persona
'Jij maakt 't verschil'. Mikado en GGzE lanceren e-learning interculturele zorg aan ouderen
Mikado stopt, kennis blijft
Handreiking ethische dilemma's in de ggz aan asielzoekers
Zomeractie! Favoriete Mikado publicaties met korting


Glenn Helberg
'Goed luisteren begint bij de ander even veel waard vinden'.
 lees verder....
 
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.