Mikado - Kenniscentrum interculturele zorg  
 
   home       over mikado       activiteiten       publicaties       nieuws       agenda       abonnement       inloggen      English  
 
 

Nieuws
   reageer      printversie  

Vastleggen etniciteit noodzaak mitsÖ
Registratie van etniciteit in de gezondheidszorg is nodig en zinvol, mits het een welomschreven en breed gedragen doel dient en het gebruik ervan is ingebed in de organisatie. In de ziekenhuiszorg is de noodzaak voor patiŽnten en zorgverleners het meest duidelijk. In de ggz is dit niet altijd zo, in die sector bevinden zich ook tegenstanders van registratie. Dit bleek de uitkomst van het Mikado debat van vrijdag 28 november jl.

De afgelopen maanden woedde in de landelijke media een heftig debat over nut en noodzaak van etnische registratie. De Verwijsindex Antillianen (VIA), een databank over Antilliaanse risicojongeren, vormde een aanleiding. En Minister ter Horst van Binnenlandse zaken riep op tot etnische registratie van mensen die in aanraking komen met justitie. Tijdens het Mikado debat Ďregistratie van etniciteit: noodzaak of discriminatie?í ging het over registratie in de gezondheidszorg.

Objectief, eenduidig, doelgericht
Deelnemers waren allemaal vanwege hun functie direct betrokken als besluitvormer of uitvoerder bij een beslissing om wel of niet herkomst te registreren. Ze kwamen uit diverse sectoren in de zorg, zoals gehandicaptenzorg, ziekenhuiszorg, (jeugd)ggz en jeugdzorg. Marie-Louise Essink-Bot, sociaal-geneeskundige en epidemioloog (UvA), gaf een inleiding over de voor- en nadelen van etnische registratie. Zij bleek voorstander mits de registratie objectief is, eenvoudig uitvoerbaar en doelgericht. Het bepalen van een doel is belangrijk en kan misbruik van gegevens tegengaan, maar nooit helemaal uitsluiten. Ook is het belangrijk andere relevante gegevens te achterhalen, zoals taalbeheersing, opleiding, acculturatie.

Vastleggen van deze gegevens levert voor onderzoekers inzicht in gezondheidsverschillen tussen bevolkingsgroepen en in verschillen tussen zorggebruik. Dit biedt dan weer concrete handvatten voor bijvoorbeeld preventie of verbetering van de toegankelijkheid.
Om deze redenen bleek ook panellid Albert Boon voorstander van registratie. Hij zorgde voor implementatie in De Jutters, een centrum voor jeugd ggz.

Voordelen
De voordelen van etnische registratie bleken het duidelijkst in de somatische zorg. Sommige ziektes met een sterke genetische component, komen onder bepaalde etnische groepen vaker voor. En diverse etnische groepen kunnen verschillend op medicatie reageren. Klinisch geneticus Piero Giordano bleek fel voorstander. Hij is deskundig op het gebied van sikkelcelziekte en bŤta-thalassemie, beide erfelijke vormen van ernstige chronische bloedarmoede. Sikkelcelziekte komt vooral voor onder Afrikanen, thalassemie onder mensen uit het Middellandse Zee-gebied. Eerder pleitte de Vereniging van Klinische Genetica (VKGN) voor etnische registratie en Phillis Lakeman deed dat in haar recente proefschrift over genetische screening . Het doel van registratie is in deze gevallen snellere en betrouwbaardere diagnostiek en betere behandeling.

Inbedding
Registratie alleen is niet voldoende. Inbedding in de organisatie is noodzakelijk. Dat moet onder andere leiden tot een glashelder beleid over wie wanneer hoe registreert, wat er met de gegevens gebeurt en wie ze met welk doel mag inzien. Ook (na)scholing van artsen en anderen op het gebied van etnische verschillen in de gezondheidszorg is heel belangrijk. Opnieuw werd gepleit voor structurele aandacht voor gezondheidsverschillen, toegankelijkheid en kwaliteit van zorg in zorgopleidingen.

De ggz
De geestelijke gezondheidszorg heeft als sector jarenlang voorop gelopen in de registratie van herkomst, op basis van geboorteland cliŽnt en ouders. Rob van Dijk, consulent interculturele zaken bij Bavo Europoort is voorstander van het eerste uur, mits naast geboorteland ook plaats is voor hoe een cliŽnt zichzelf ziet (zelfidentificatie). Als een cliŽnt in Suriname is geboren, kan zij zichzelf bijvoorbeeld beschouwen als Nederlander, Rotterdammer, Hindostaans-Surinamer of moslim.
Wegens een nieuw landelijk registratiesysteem, is in de ggz nu afgestapt van het vastleggen van herkomst. In de ggz hulpverlening aan cliŽnten blijken andere factoren een veel belangrijker rol te spelen, zoals sociaal-economische status, leefstijl, gender. Dit bleek voor sommigen reden om tegen registratie van herkomst te zijn.

Discriminatie?
Glenn Helberg, psychiater en voorzitter van het Overlegorgaan CaraÔbische Nederlanders (OCaN) is tegen registratie. De OCaN vindt de Verwijsindex Antillianen ďstigmatiserend, discriminerend en bovendien in strijd met de mensenrechten.Ē En Gloria Wekker, hoogleraar Gender en Etniciteit, is tegen het registreren van de etnische achtergrond van criminelen, omdat ze het pijnlijk en stigmatiserend vindt. Mikado nodigde beiden uit, maar zij konden niet aanwezig zijn. Onder de wel aanwezige deelnemers ontbraken argumenten van discriminatie nagenoeg.

Tegenstanders
Wel waren er tegenstanders. Maar alleen na afloop van het debat, zo peilde Indra Boedjarath als debatleider. Bij de start was ongeveer 2/3 van de aanwezigen voorstander en de rest twijfelde of had geen mening. Na afloop was de groep voorstanders even groot gebleven en waren er ineens enkele tegenstanders van registratie. Zij zagen in hun sector Ė de ggz of jeugdzorg Ė niet voldoende het nut van registratie in.

Bron: Mikado, NRC Handelsblad. Foto: MikadoPublicatiedatum: 9 december 2008 12:01 uur


Meer informatie:



Reageren
Wilt u uw mening, ideeën of reactie kwijt, dan kunt u nevenstaande formulier invullen. Uw reactie verschijnt direct zichtbaar op de website. Wilt u dit niet? Stuur uw reactie dan per .
 
naam

e-mail adres

(organisatie)
  reactie
 


 


PTSS met psychotische kenmerken: een nieuwe diagnose?
Mikado stopt, kennis blijft
Nederlandse ouderen in AustraliŽ
E-module huwelijksdwang van Fier Frysl‚n
Steeds meer informatie over ramadan, medicatie en gezondheid beschikbaar
meer nieuws


Mikado bibliotheekcollectie naar Pro Persona
'Jij maakt 't verschil'. Mikado en GGzE lanceren e-learning interculturele zorg aan ouderen
Mikado stopt, kennis blijft
Handreiking ethische dilemma's in de ggz aan asielzoekers
Zomeractie! Favoriete Mikado publicaties met korting


Glenn Helberg
'Goed luisteren begint bij de ander even veel waard vinden'.
 lees verder....
 
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.