Mikado - Kenniscentrum interculturele zorg  
 
   home       over mikado       activiteiten       publicaties       nieuws       agenda       abonnement       inloggen      English  
 
 

Nieuws
   reageer      printversie  

Eerste Amsterdamse woongroep Chinese ouderen geopend
Zorginstelling Osira heeft in Amsterdam Zuid-Oost een appartementencomplex laten bouwen. Hier heeft zich Foe Ooi Leeuw (huis van de harmonie) gevestigd: de eerste woongroep voor Chinese ouderen in de hoofdstad. De 54 seniorenwoningen zijn aangepast aan Chinese maatstaven.

Het hele proces van visie tot realisatie van de woongroep heeft tien jaar in beslag genomen. Initiatiefnemer Hennie Liu kwam op het idee toen hij zag dat dergelijke woonvoorzieningen werden gebouwd in grote steden zoals Den Haag en Rotterdam. "In onze vereniging Tung Lok bleek er veel animo voor zo’n voorziening in Amsterdam. Toen zijn we onze lobbywerkzaamheden begonnen". Met Foe Ooi Leeuw zijn er in de vijf grote steden in Nederland nu een kleine tiental woonvoorzieningen voor Chinese ouderen. Daarnaast zijn er een aantal multiculturele verzorgingshuizen waar onder andere Chinezen wonen.

Diversiteit
De Chinese ouderen in Nederland hebben verschillende achtergronden en komen uit uiteenlopende hoeken van de wereld. In de jaren twintig kwamen de eerste Chinezen naar ons land, veelal zeelieden. Daarna migreerden veel Chinezen uit de voormalige Nederlandse koloniën en Zuidoost Azië. Chinese senioren zijn dus niet alleen geboren in China, maar ook in Suriname, Indonesië, Singapore, Macau, Taiwan en Hongkong. Dat betekent dat er onderling grote verschillen zijn, bijvoorbeeld qua taal, sociale gebruiken en religie. De doelgroep van Chinese ouderen is zodoende zeer divers.

Onzichtbaar
De Chinese gemeenschap wordt vaak aangeduid als onzichtbaar, omdat de Chinezen zich altijd sterk zijn blijven richten op de eigen gemeenschap. Toch hebben ze hun weg gevonden in de Nederlandse samenleving. De senioren die nu in Foe Ooi Leeuw wonen, hadden vrijwel allemaal een baan voordat ze met pensioen gingen. De één in de horeca, de ander als laborante op de VU. Ze woonden tijdens hun werkende leven in hartje Amsterdam. Van de Albert Cuyp tot de Kinkerbuurt. Nu ze in de woongroep wonen, doen ze hun boodschappen op de in de buurt gelegen Surinaamse en Afrikaanse warenmarkt en wandelen ze 's ochtends naar IKEA voor een goedkoop ontbijtje.

Traditie
Dat Amsterdamse Chinese ouderen enthousiast zijn over een woongroep, is niet verwonderlijk. Het is in de Chinese cultuur altijd de gewoonte geweest dat ouderen door hun kinderen worden opgevangen en verzorgd. De laatste jaren is deze traditie echter minder vanzelfsprekend geworden. Verplichtingen als werk en veranderende opvattingen zijn daar debet aan. Veel Chinese ouderen die zorgbehoefend worden, zullen daarom naar een andere oplossing moeten zoeken.

Nederlandse zorgvoorzieningen
De stap naar een Nederlandse zorgvoorziening ligt voor veel van hen niet voor de hand. Daaraan ligt een aantal factoren ten grondslag. Door de taalbarrière en het zich bewegen binnen de eigen gemeenschap weten veel ouderen nauwelijks van het bestaan af van Nederlandse zorgvoorzieningen. Daarbij komt dat hulp inschakelen van buitenaf niet past in hun cultuur. Dat heeft te maken met trots en schaamte. Als je de ouderen bovendien in een Nederlands verzorgingstehuis plaatst, haal je ze weg uit hun cultuur. Of zoals Albert Chin On, één van de bewoners van Foe Ooi Leeuw het formuleert: "Een Nederlands verzorgingshuis is geen optie. Chinese ouderen willen geen aardappelen met doperwten."

Woontoren
De leden van Tung Lok waren dan ook erg blij toen onverwachts een woontoren in de Bijlmer beschikbaar kwam. Osira en woningcorporatie Rochedale hadden het gebouw met Wibo-woningen bestemd voor een woongroep voor Surinaamse Javanen. Dat ging echter op het laatste moment niet door. Liu: "Het complex was groter dan we in gedachten hadden maar verder ideaal: woningen die van alle gemakken voorzien zijn, in een groene omgeving, dicht bij het winkelcentrum en het metrostation, en een zorgsteunpunt en een gemeenschappelijke ontmoetingsruimte in het gebouw zelf."

Woonwensen
Het bleek in eerste instantie niet eenvoudig om de woonwensen van de Chinese ouderen te peilen. De Osiragroep stapte in een bekende valkuil: "We zijn begonnen met het rondsturen van een enquêteformulier over de woonwensen. Die kwamen allemaal leeg terug, of uitsluitend voorzien van sociaal wenselijke antwoorden. Er is een enorme taalbarrière, maar Chinezen zijn ook nog eens erg gesloten en bescheiden. Met behulp van vertrouwenspersonen uit de Chinese gemeenschap hebben we de woonwensen uiteindelijk toch in beeld kunnen krijgen", aldus projectontwikkelaar Stef Spigt.

Feng shui
De architect Arie van der Neut kreeg de opdracht het complex aan te passen aan de wensen van de Chinese ouderen. Soms ging dat om heel praktische zaken, zoals de hoogte van WC-potten die voor kleine Chinese senioren geschikt moesten zijn. Verder zijn de kamers ingericht volgens feng shui, een oude filosofie die leert hoe de omgeving het geluk kan beïnvloeden. Ook is er een plaats om te mahjongen, maar geen bingozaal. Bij de aanpassingen zaten soms de wibo-regels voor woningen in een beschermde omgeving
in de weg. Van der Neut: "De voorschriften zeggen dat er een directe verbinding moet zijn tussen de woonkamer en de slaapkamer. Maar Chinezen willen geen kamer met meer dan één deur. Dan vliegt de energie weg."

Tevreden
De bewoners van Foe Ooi Leeuw zijn blij met hun nieuwe woonplek. Het stelt hen in staat om de met de Chinese cultuur doordrenkte levensstijl te handhaven. Maatschappelijk werkster Tjin Lieuw: "Eenzaamheid en sociaal isolement zijn de grootste problemen van Chinese ouderen. Hier hebben ze voortdurend contact met elkaar." William Tjin Hin Tjoe (82): "Ik ben blij dat ik hier kan wonen in Foe Ooi Leeuw. Het bevalt me goed. Je hebt hier meer contact met andere mensen." Njoek Yin Lieuw-Chin (77): "Alles is hier heel goed geregeld. En de mensen helpen elkaar." "De Bijlmer is niet mijn lievelingsplek, maar het is ons goed bevallen. De eerste nacht heb ik zo goed en rustig geslapen", aldus Magda Tjin Kon Koen (69).

Bron: Parool, Wonen Zorg en Dienstverlening in Amsterdam, MikadoPublicatiedatum: 12 januari 2009 14:31 uur


Meer informatie:



Reageren
Wilt u uw mening, ideeën of reactie kwijt, dan kunt u nevenstaande formulier invullen. Uw reactie verschijnt direct zichtbaar op de website. Wilt u dit niet? Stuur uw reactie dan per .
 
naam

e-mail adres

(organisatie)
  reactie
 


 


PTSS met psychotische kenmerken: een nieuwe diagnose?
Mikado stopt, kennis blijft
Nederlandse ouderen in Australië
E-module huwelijksdwang van Fier Fryslân
Steeds meer informatie over ramadan, medicatie en gezondheid beschikbaar
meer nieuws


Mikado bibliotheekcollectie naar Pro Persona
'Jij maakt 't verschil'. Mikado en GGzE lanceren e-learning interculturele zorg aan ouderen
Mikado stopt, kennis blijft
Handreiking ethische dilemma's in de ggz aan asielzoekers
Zomeractie! Favoriete Mikado publicaties met korting


Glenn Helberg
'Goed luisteren begint bij de ander even veel waard vinden'.
 lees verder....
 
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.