Geen erkenning wensen migrantenmeisjes leidt tot zelfmoordpoging
Su´cidaal gedrag komt vaker voor bij Turkse en Surinaams-Hindostaanse meisjes dan bij Nederlandse leeftijdgenoten. Het gebrek aan vrijheid om de eigen levensloop te bepalen of de afwezigheid van hechte banden maakt jonge vrouwen kwetsbaar voor su´cidaal gedrag. Dat blijkt uit onderzoek van Diana van Bergen, waarop zij 25 juni 2009 promoveerde aan de Vrije Universiteit (VU).

[foto: dr. Diana van Bergen]

De sociologe bestuurde de gegevens van circa vijfduizend middelbare scholieren uit Rotterdam. Dit leverde alarmerende cijfers op. Wat bleek? Bijna een op de vijf Surinaams-Hindostaanse meisjes had ooit su´cidaal gedrag vertoond. Van de Turkse meisjes had 14,6 procent een zelfmoordpoging gedaan. Bij de Nederlandse meisjes ging het om 8,8 procent. Van de Marokkaanse meisjes gaf slechts 6,2 procent aan een poging tot su´cide te hebben gedaan.

Risicofactoren
Waarom doen deze jonge vrouwen een poging om zichzelf van het leven te beroven? Uit eerder onderzoek blijkt dat de kans op su´cidaal gedrag wordt be´nvloedt door verschillende factoren die niet direct met etniciteit te maken hebben. Het gaat bijvoorbeeld om het hebben van een lage sociaal economische status of een ouder met psychische- of verslavingsproblemen. Ook opgroeien in een problematische en conflictueuze huissituatie, seksueel en/of fysiek misbruik, het hebben van een laag zelfbeeld of een depressie zijn zaken die van invloed zijn.

Strijd met familie
Om een beter beeld te krijgen van de beweegredenen van deze jonge vrouwen, sprak Van Bergen met vijftig overlevenden van een zelfmoordpoging. Uit deze interviews bleek dat er een rode draad liep door de levens van de allochtone meisjes: het gevecht met de familie over essentiŰle keuzen in het leven, zoals de keuze voor een partner. Het samenspel van gebrek aan autonomie, culturele beelden over de ondergeschikte rol van vrouwen en een slecht zelfbeeld speelden een grotere rol dan migratie.

Marokkaanse meiden
Marokkaanse meiden kampen ook met bovenstaande problematiek, maar verrassend genoeg is onder hen sprake van een relatief laag su´cidecijfer. Van Bergen vermoedt dat dit te maken heeft met het feit dat zij zich meer emanciperen en tegenwoordig sneller de strijd aangaan met hun familie. Een andere optie is dat deze meiden zich minder gebonden voelen aan de culturele beelden van zelfopoffering en ondergeschiktheid.

Verwaarlozing
Autochtone meisjes voelden zich volgens Van Bergen vooral verwaarloosd door hun familie. Dat was hun belangrijkste reden om zelfmoord te willen plegen. Hetzelfde gold voor de Surinaams-hindostaanse meisjes. "Van Surinaams-hindostaanse gezinnen dacht ik altijd dat zij erg warm en hecht waren. Uit de gesprekken die ik voerde, bleek echter dat de thuissituatie bij hen die een zelfmoordpoging hadden gedaan, juist hard en koud was", vertelt de sociologe in het Parool. Wel zag ze in de Hindostaanse gezinnen hiŰrarchische familiestructuren met een autoritaire opvoedingsstijl, die in de autochtoon-Nederlandse gezinnen niet (meer) voorkomen.

Verbondenheid
Om su´cide onder jonge migranten vrouwen tegen te gaan, pleit Van Bergen ervoor om hen te helpen bij het verbeteren van hun zelfbeeld. Ook de culturele beelden over de opoffering van vrouwen moeten volgens haar aan de kaak gesteld worden. Daarnaast moeten de meisjes worden ondersteund in het zoeken naar verbondenheid en betekenisvolle relaties in het gezin.

Bron: Het Parool, De Volkskrant, VU. Foto: Diana van Bergen.Publicatiedatum: 3 juli 2009 15:52 uur
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.