Mikado - Kenniscentrum interculturele zorg  
 
   home       over mikado       activiteiten       publicaties       nieuws       agenda       abonnement       inloggen      English  
 
 

Nieuws
   reageer      printversie  

Psychische zorg voor asielzoekers en vluchtelingen moet beter
Het is slecht gesteld met de psychische zorg voor asielzoekers en vluchtelingen in Nederland. Zo wordt de zorg om verschillende redenen vaak niet ingezet, ontbreekt het aan kennis in de eerstelijn én is het aanbod niet voor alle asielzoekers gelijk. Een viertal gespecialiseerde ggz-instellingen gaat nu samenwerken om de geestelijke gezondheidszorg voor asielzoekers en vluchtelingen weer goed op de rails te krijgen.

De Evenaar (GGZ Drenthe), Psychotraumacentrum Zuid Nederland (Reinier van Arkel Groep), Phoenix (de Gelderse Roos) en Stichting Centrum '45. Dat zijn de vier ggz-instellingen die op 26 juni 2009 een samenwerkingsconvenant tekenden. Doel is om de psychische zorg voor asielzoekers en vluchtelingen landelijk te optimaliseren.

Eenduidige visie en aanpak nodig
"Het is voor asielzoekers lastig om toegang te krijgen tot geestelijke gezondheidszorg", zegt Boukje Berents, projectmedewerker bij het Meldpunt voor Asielzoekers met Psychische Problemen (MAPP) van het Steunpunt Vluchtelingen (ASKV). "Vaak wordt niet gestart met de zorg omdat het toekomstperspectief onduidelijk is. De meningen verschillen of het dan wel of niet goed is om de behandeling te starten, gezien de traumatische ervaringen die naar boven kunnen komen."

In de huidige situatie verschilt het aanbod van de zorg aan asielzoekers per regio, per opvanglocatie en per ggz-instelling. Ruud Jongedijk, psychiater bij Centrum '45 en één van de initiatiefnemers van het convenant: "Die verschillen versterken het belang om de hele zorgketen op orde te krijgen. Dat is dan ook het uitgangspunt van het convenant. De zorg moet niet afhankelijk zijn van waar iemand woont."

Méér kennis naar eerstelijn
Een grote verandering was de opheffing van de medische opvang in de asielzoekerscentra (moa), begin dit jaar. Sindsdien zijn er gezondheidscentra ingericht waar hulpverleners uit de omgeving werken. Boukje Berents: "Die zijn echter lang niet altijd gespecialiseerd in de problematiek van asielzoekers." Dat vindt ook Ruud Jongedijk. "Er moet meer kennis naar de eerste lijn," zegt hij. Herkenning en signalering zijn heel belangrijk. Ook moet de doorverwijzing naar specialistische zorg soepeler verlopen."

Ook VluchtelingenWerk Nederland constateert dat het momenteel niet best gesteld is met de geestelijke gezondheidszorg voor asielzoekers en vluchtelingen. "Veel asielzoekers met psychische problemen krijgen geen behandeling. Hoe groter de kans dat ze mogen blijven, hoe groter de kans op therapie," zegt Mariska Cheret, persvoorlichter bij VluchtelingenWerk.

Signalen
Herkenning van de neergang in de ggz voor asielzoekers is er ook bij Pharos, kennis- en adviescentrum op het gebied van de gezondheid van vluchtelingen en nieuwkomers. Frea Haker, manager programma asielzoekers bij Pharos: "Uit een aantal regio's krijgen we signalen dat de geestelijke gezondheidszorg voor asielzoekers niet optimaal is. Er is geen extra stimulans voor ggz-instellingen om met deze doelgroep te werken. Juist omdat het een zeer complexe groep betreft, zie je dat er minder op wordt ingezet. Het zou goed zijn als ook de eerstelijns ggz en de regionale ggz-instellingen een impuls krijgen".

Samenwerking hard nodig
"Samenwerking is nodig, want de psychische zorg aan asielzoekers staat onder druk", zegt psychiater Kees Laban* van De Evenaar, één van de vier deelnemende instellingen. "Intussen groeit de instroom van asielzoekers en er is ook alweer een groep die al langere tijd in een asielzoekerscentrum verblijft. Mensen krijgen dan last van psychische stoornissen, vooral als gevolg van stressfactoren die samenhangen met het langdurig afwachten en het verblijf in een azc. De psychische zorg moet zich daar dan op richten, en dat betekent dat er maar mondjesmaat tijd aan traumaverwerking kan worden besteed." De vier instellingen gaan samenwerken op het gebied van onderwijs en onderzoek. Op basis van de gedeelde en centraal geregistreerde kennis die dat zal opleveren willen zij de psychische zorg aan asielzoekers verbeteren.

Niemand heeft de regie
Evert Bloemen, werkzaam bij Pharos, juicht de samenwerking van de vier gespecialiseerde centra toe. Tenminste, als het doel vooral is het onderwerp weer op de agenda te krijgen. Maar hij ziet ook een keerzijde: "Als deze samenwerking ertoe leidt dat de ggz aan asielzoekers straks beperkt blijft tot deze vier centra, schieten we er niet veel mee op. Dat risico bestaat, omdat niemand de regie heeft als het om deze zorg gaat. We horen nu dat de zorg in de ene regio goed is geregeld, terwijl in een andere regio asielzoekers eigenlijk nergens terecht kunnen. Dat gaan we binnenkort nader onderzoeken."

Zorgprogramma
De Parnassia Bavo Groep, een grote organisatie voor geestelijke gezondheidszorg in Noord- en Zuid-Holland en Westelijk Noord-Brabant, heeft de zorg voor asielzoekers opgenomen in een speciaal ontwikkeld zorgprogramma. Ook is een aandachtsfunctionaris vluchtelingen en asielzoekers aangesteld, Carlo Goderie. “Een verfijnde kwaliteit van zorg voor de vaak complexe problemen van vluchtelingen en asielzoekers is hierbij ons uitgangspunt.”

* Tijdens het Mikado congres 'Gekleurde gekte' op 23 april 2009 werd Kees Laban door de aanwezigen in de schijnwerpers gezet vanwege zijn bijzondere inspanning voor ggz aan asielzoekers en vluchtelingen.

Bron: Zorg + Welzijn, Psy, Mikado. Foto: GGZ Drenthe, met toestemming.Publicatiedatum: 24 juli 2009 13:36 uur


Meer informatie:



Reageren
Wilt u uw mening, ideeën of reactie kwijt, dan kunt u nevenstaande formulier invullen. Uw reactie verschijnt direct zichtbaar op de website. Wilt u dit niet? Stuur uw reactie dan per .
 
naam

e-mail adres

(organisatie)
  reactie
 


 


PTSS met psychotische kenmerken: een nieuwe diagnose?
Mikado stopt, kennis blijft
Nederlandse ouderen in Australië
E-module huwelijksdwang van Fier Fryslân
Steeds meer informatie over ramadan, medicatie en gezondheid beschikbaar
meer nieuws


Mikado bibliotheekcollectie naar Pro Persona
'Jij maakt 't verschil'. Mikado en GGzE lanceren e-learning interculturele zorg aan ouderen
Mikado stopt, kennis blijft
Handreiking ethische dilemma's in de ggz aan asielzoekers
Zomeractie! Favoriete Mikado publicaties met korting


Glenn Helberg
'Goed luisteren begint bij de ander even veel waard vinden'.
 lees verder....
 
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.