Mikado - Kenniscentrum interculturele zorg  
 
   home       over mikado       activiteiten       publicaties       nieuws       agenda       abonnement       inloggen      English  
 
 

Nieuws
   reageer      printversie  

Oudere migranten buiten de boot door bezuinigingen AWBZ
De ingrijpende wijzigingen in de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) die dit jaar worden doorgevoerd zijn funest voor de meest kwetsbare groepen en in het bijzonder oudere migranten. Dat stelt het Netwerk van Organisaties van Oudere Migranten (NOOM). Mikado sprak hierover met Yvonne Heygele, projectontwikkelaar en adviseur bij het NOOM.

In een bericht op de website van Zorgvisie werd al in december 2008 gewaarschuwd dat de aangekondigde pakketmaatregel in de AWBZ met name allochtone ouderen hard zou gaan treffen. Inmiddels - nu het 'overgangsjaar' 2009 over de helft is - blijkt die waarschuwing méér dan gegrond.

Veranderingen in de AWBZ
"De regering wil met de veranderingen bereiken dat de AWBZ veilig wordt gesteld voor mensen met ernstige beperkingen die lange tijd zorg en ondersteuning nodig hebben,"
zo deelt de website van het ministerie van VWS mee. "Van de functie 'begeleiding' van de AWBZ zijn in de loop van de tijd steeds meer mensen zonder matige of ernstige beperkingen gebruik gaan maken. Om hier iets aan te doen, zijn in 2009 de 'pakketmaatregelen begeleiding' doorgevoerd. Met deze aanpassing blijft zorg beschikbaar voor kwetsbare mensen die langdurig zorg nodig hebben."

Gevolgen voor alle ouderen, migranten in het bijzonder
Op de website van het NOOM lezen we echter: "Deze veranderingen zijn van belang voor iedereen die langdurige, onverzekerbare zorg nodig heeft. Alle ouderen krijgen te maken met de gevolgen ervan, maar oudere migranten zullen naar verwachting extra hard worden getroffen. Reden daarvoor is dat taal- en culturele problemen met daaruit voortvloeiend dreigend sociaal isolement geen grondslag meer vormen voor de indicatie ondersteunende begeleiding. Omdat veel inloop- en dagverzorgingsprojecten gefinancierd worden op grond van deze indicaties komen deze broodnodige projecten in gevaar."

Einde begeleiding voor velen
Yvonne Heygele is bezig om de uitwerking van de pakketmaatregelen voor de achterban van het NOOM in kaart te brengen, zowel op individueel als op collectief niveau. "Door de herindicaties van het CIZ komen veel mensen met 'lichtere' beperkingen niet meer in aanmerking voor ondersteuning via de AWBZ," legt zij uit. "Vaak gaat het om begeleiding die ouderen nodig hebben om hun weg te vinden in het woud van zorgvoorzieningen, en bij het omgaan met de papierwinkel waarmee zij te maken krijgen. Maar ook mensen met lichte psychische klachten of lichte dementie vallen buiten de boot. Zij kunnen door de wetswijziging niet langer terecht bij de dagopvang."

Einde dagopvang, einde projecten
Als voorbeeld beschrijft Heygele de situatie van een oudere Chinese vrouw, die altijd samen met haar man in een restaurant heeft gewerkt. Totdat haar man overleed en zij er alleen voor kwam te staan. "Deze mevrouw spreekt, doordat ze altijd in de keuken van het restaurant stond, nauwelijks Nederlands. Daarbij heeft zij ook een probleem met lopen. Tot nu toe kon zij terecht bij een dagopvang voor Chinese ouderen. Maar bij de herindicatie – die alle mensen die begeleiding krijgen moeten ondergaan – is zij voor verdere begeleiding afgewezen. Doordat vele ouderen net als deze mevrouw nu buiten de boot vallen, valt ook de financiering voor de projecten voor een groot deel weg. Daardoor zullen de projecten noodgedwongen moeten stoppen." Heygele verwacht dat binnen nu en twee jaar het aantal cultuurspecifieke dagverzorgingsprojecten sterk zal dalen.

Geen alternatief
Maar wordt er dan geen alternatief geboden voor de begeleiding van deze kwetsbare groepen? Heygele: "Volgens staatssecretaris Bussemaker moeten deze mensen terecht kunnen bij het WMO-loket in hun eigen gemeente. Onze lidorganisaties doen dan ook hun best om hun achterban de weg naar dat loket te wijzen. Het probleem hierbij blijft echter de financiering, want het geld dat voorheen via de AWBZ voor deze mensen beschikbaar werd gesteld, wordt niet meegestuurd naar de gemeenten. De wijziging in de AWBZ is dus echt een bezuiniging: de financiering van de begeleiding van deze groep oudere migranten loopt ten einde."

WMO per gemeente verschillend
Behalve de weggevallen financiering ziet Heygele het probleem dat per gemeente op een andere manier invulling wordt gegeven aan de WMO. "Zo zal in de ene gemeente iemand wel voor bepaalde ondersteuning in aanmerking komen, terwijl iemand met een vergelijkbare situatie in een andere gemeente van hulp verstoken blijft. Ook voor landelijke organisaties zoals de onze is dat lastig. We zullen voor iedereen afzonderlijk een verschillende strategie moeten volgen."

Spaak in het wiel van de interculturalisering
De uitwerking van de pakketmaatregelen AWBZ zijn soms dramatisch voor de individuele oudere migranten. Maar het probleem overstijgt het individuele niveau. De laatste jaren is eindelijk, ook buiten de grote steden, een proces van interculturalisering op gang gekomen in de ouderenzorg. Heygele: "Het NOOM wordt steeds vaker gevraagd om te adviseren bij de opzet van dagverzorgingsprojecten. Voor zorginstellingen is dat een uitstekende eerste stap om kennis te maken met nieuwe klantengroepen. De oudere migranten komen zo op een vertrouwde manier in aanraking met de Nederlandse zorgvoorzieningen. Door het wegvallen van de financiële bodem onder dit soort projecten dreigt dit prille interculturaliseringsproces nu al weer tot stilstand te komen."

Politieke aandacht
Eind juni 2009 heeft het netwerk een notitie naar de Tweede Kamer gestuurd, waarin de nadelige gevolgen van de veranderingen in de AWBZ voor oudere migranten worden uitgelegd. Eind augustus zal de problematiek worden besproken met de CDA-fractie. Het NOOM hoopt dat de staatssecretaris bereid is om compensatie te bieden om de winst van de dagverzorgingsprojecten voor de interculturalisatie van de ouderenzorg te behouden.

Eigen inzet
De lidorganisaties proberen tegelijkertijd ook zelf alternatieven te ontwikkelen. Zo gaan jongere ouderen van Chun Pah, de organisatie van oudere Chinezen, op huisbezoek bij de alleroudsten. Het Landelijk Steunpunt Molukse Ouderen organiseert trainingen van mantelzorgers. Zij worden opgeleid tot seniorenvoorlichters. Daarnaast start het NOOM, in samenwerking met de lidorganisaties en de ouderenorganisaties Unie KBO, PCOB en NVOG, het project 'Betrokken bij Buurtbeleid'. Daarin wordt voorlichting gegeven aan de achterban over de veranderingen en mogelijkheden die er zijn en zullen op lokaal niveau nieuwe netwerken worden ontwikkeld.

Bron: Yvonne Heygele, NOOM, Zorgvisie, MinVWS, Mikado. Foto: NOOM.Publicatiedatum: 18 augustus 2009 14:51 uur


Meer informatie:



Reageren
Wilt u uw mening, ideeën of reactie kwijt, dan kunt u nevenstaande formulier invullen. Uw reactie verschijnt direct zichtbaar op de website. Wilt u dit niet? Stuur uw reactie dan per .
 
naam

e-mail adres

(organisatie)
  reactie
 


 


PTSS met psychotische kenmerken: een nieuwe diagnose?
Mikado stopt, kennis blijft
Nederlandse ouderen in Australië
E-module huwelijksdwang van Fier Fryslân
Steeds meer informatie over ramadan, medicatie en gezondheid beschikbaar
meer nieuws


Mikado bibliotheekcollectie naar Pro Persona
'Jij maakt 't verschil'. Mikado en GGzE lanceren e-learning interculturele zorg aan ouderen
Mikado stopt, kennis blijft
Handreiking ethische dilemma's in de ggz aan asielzoekers
Zomeractie! Favoriete Mikado publicaties met korting


Glenn Helberg
'Goed luisteren begint bij de ander even veel waard vinden'.
 lees verder....
 
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.