Mikado - Kenniscentrum interculturele zorg  
 
   home       over mikado       activiteiten       publicaties       nieuws       agenda       abonnement       inloggen      English  
 
 

Nieuws
   reageer      printversie  

Christelijke psychiaters bezinnen zich over bevrijdingspastoraat
In een stijgend aantal kerken ontstaan speciale bevrijdingsteams, actief in het uitdrijven van 'demonen' door middel van gebed. Bijvoorbeeld bij mensen die stemmen horen. Het is te vergelijken met de activiteiten van islamitische gebedsgenezers. Welke plek moeten therapeuten dit religieuze verschijnsel in hun praktijk geven? Het is een gespreksonderwerp dat de gemoederen bezighoudt.

In een themanummer van Psyche & Geloof, tijdschrift van de Christelijke Vereniging voor Psychiaters, Psychologen en Psychotherapeuten, komen voor- en tegenstanders van het bevrijdingspastoraat aan het woord. Psycholoog en psychotherapeut Rens Filius wijst er in dit tijdschrift nadrukkelijk op dat christelijke cliŽnten regelmatig ervaring hebben met het bevrijdingspastoraat. VariŽrend van gebed tot aan drukbezochte bevrijdingsbijeenkomsten. In zijn eigen praktijk betreft het meer dan de helft van de cliŽnten. Daarom kun je daar als psychiater dus eigenlijk niet omheen, meent Filius.

Stemmen horen
Ook Cor Hoffer vindt dat psychiaters aandacht moeten besteden aan het geloof en de cultuur van hun patiŽnten. Hij is onderzoeker en trainer bij Bavo Europoort en deed als cultureel antropoloog promotieonderzoek naar islamitische gebedsgenezers en hun cliŽnten. "Geloof en cultuur kunnen heel bepalend zijn voor het idee dat mensen hebben over hun ziekte en genezing. Je kunt iets diagnosticeren als psychose, maar in sommige culturen ben je helemaal niet ziek als je stemmen hoort. Je moet er daarom als therapeut zo snel mogelijk achter komen hoe een patiŽnt zijn klachten beleeft", zegt hij in Trouw. Als je dat niet doet, bestaat de kans dat je een cliŽnt verliest vanwege slecht begrip en een gebrek aan vertrouwen.

Duivelse invloeden
Maar over hůe je er dan mee om moet gaan in je praktijk zijn de meningen verdeeld. Sommige christelijke behandelaars zijn zelf ook overtuigd van het bestaan van duivelse krachten die kunnen doorwerken in het leven van een cliŽnt. Zo betoogt psychiater Bart Sonnenschein in Psyche & Geloof dat als klachten niet te herleiden zijn tot een psychiatrisch ziektebeeld, het gevolg kunnen zijn van 'boosaardige krachten'. In dat geval is het verstandig om naast de reguliere behandeling een pastor in te schakelen die ervaren is in het uitdrijven van dergelijke demonen. Exorcisme kan zijn waarde hebben, mits op goede wijze toegepast, vindt Sonnenschein. "Dan werkt het mee aan het onder controle krijgen van psychiatrische klachten."

Voorzichtigheid geboden
Zijn collega Harold van Megen denkt er anders over. Hij beargumenteert in Psyche & Geloof dat een psychiater en een geestelijke nooit van rol mogen verwisselen. Hij maant daarom tot voorzichtigheid. Als psychiater moet je binnen de medische discipline blijven. Je kunt cliŽnt hooguit wijzen op het feit dat er binnen de kerk ook andere ideeŽn bestaan, maar doorverwijzen mag niet, meent Van Megen. Psychiater en filosoof Gerrit Glas verzet zich in hetzelfde tijdschrift tegen het quasi-therapeutische karakter van het bevrijdingspastoraat. Ook waarschuwt hij voor de psychische risico's ervan voor cliŽnten. Doorverwijzen is dus bij hem niet aan de orde. Hoffer is het daarmee eens: "Dan ben je als therapeut medeverantwoordelijk voor wat er gebeurt, terwijl we geen criteria hebben voor de betrouwbaarheid en werking van dergelijke praktijken." Maar dat sluit niet uit, vindt Hoffer, dat je er wel open over kunt praten.

Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie
Een officieel standpunt ontbreekt. De Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie laat bij monde van een woordvoerder weten zich niet te mengen in de discussie onder christelijke psychiaters. Wel vindt de vereniging dat iedere psychiatrische behandeling in principe wetenschappelijk verantwoord dient te kunnen worden. Hoffer weet bovendien dat de dezelfde discussie die nu woedt onder christelijke psychiaters ook in islamitische kringen gevoerd wordt. "Ik ken een islamitische psychiater die doorverwijst naar een gebedsgenezer en daar afspraken mee heeft en een ander die daar weer fel tegenstander van is omdat je daarmee buiten je beroepsveld treedt."

Algemeen beleid binnen de GGZ
Formeel wijst de GGZ de gang naar alternatieve genezers niet af. Contact met zulke therapeuten wordt echter geweerd en algemeen beleid ontbreekt. Dat is lastig voor therapeuten omdat zij in hun praktijk hier wel mee te maken krijgen. Reguliere therapeuten proberen daarom zelf provisorisch hier een weg in te vinden, aldus Hoffer.

Bron: Trouw, NRC Handelsblad, IKON, Mikado. Foto: Stock.XCHNG.Publicatiedatum: 18 augustus 2009 14:57 uur


Meer informatie:



Reageren
Wilt u uw mening, ideeën of reactie kwijt, dan kunt u nevenstaande formulier invullen. Uw reactie verschijnt direct zichtbaar op de website. Wilt u dit niet? Stuur uw reactie dan per .
 
naam

e-mail adres

(organisatie)
  reactie
 


 


PTSS met psychotische kenmerken: een nieuwe diagnose?
Mikado stopt, kennis blijft
Nederlandse ouderen in AustraliŽ
E-module huwelijksdwang van Fier Frysl‚n
Steeds meer informatie over ramadan, medicatie en gezondheid beschikbaar
meer nieuws


Mikado bibliotheekcollectie naar Pro Persona
'Jij maakt 't verschil'. Mikado en GGzE lanceren e-learning interculturele zorg aan ouderen
Mikado stopt, kennis blijft
Handreiking ethische dilemma's in de ggz aan asielzoekers
Zomeractie! Favoriete Mikado publicaties met korting


Glenn Helberg
'Goed luisteren begint bij de ander even veel waard vinden'.
 lees verder....
 
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.