Drempel ggz voor allochtone zorgvrager te hoog
In de vorig jaar verschenen publicatie īDe andere stem. Interculturalisatie van de ggz vanuit het perspectief van migranten en vluchtelingen', concludeert J. Messing dat de drempel naar ggz-instellingen voor allochtone zorgvragers te hoog is. Ook uit een onderzoek van het Trimbos-instituut bleek recentelijk dat oudere allochtonen slecht hun weg kunnen vinden naar de zorgvoorzieningen. Onderzoeksbureau ZonMw kwam onlangs met een rapport waaruit bleek dat de toegankelijkheid van de gezondheidszorg voor allochtonen niet zo beperkt is als werd verondersteld. De onderzoekers stellen voorzichtig dat er voor migranten "eventueel geen achterstelling is bij psychosociale hulpverlening". Het rapport kreeg veel aandacht in de media en riep uiteenlopende reacties op.

In 'De andere stem' zijn allochtone zorgvragers geraadpleegd over de kwaliteit en toegankelijkheid van het zorgaanbod van de GGZ voor migranten en vluchtelingen. Sleutelfiguren binnen zelforganisaties voor migranten en vluchtelingen fungeerden als intermediair tussen de onderzoeker en de allochtone zorgvragers. Volgens Messing ontbreekt tot nu toe de stem van de allochtone zorgvragers in het debat over de interculturalisatie van de ggz.

Migranten en vluchtelingen geven aan dat ze door onvoldoende en vaak inefficiŽnte informatievoorziening te weinig bekend en vertrouwd zijn met de ggz. Dit draagt bij tot negatieve beeldvorming. Allochtone cliŽnten voelen zich vaak niet begrepen en hen lukt het niet een vertrouwensband op te bouwen met de hulpverlener. In alle fasen van het behandeltraject is volgens de allochtone cliŽnten onvoldoende aandacht voor hun specifieke leefomstandigheden. Veel ggz-hulpverleners hebben onvoldoende affiniteit met de culturele achtergrond van de zorgvragers. Bureaucratisering en schaalvergroting hebben volgens Messing geleid tot een rigide werkwijze bij instellingen, waardoor deze steeds meer verwijderd raakten van hun cliŽnten. Migranten en vluchtelingen weten grote gefuseerde instellingen vaak niet te vinden. Lange wachttijden, eindeloze doorverwijzingen, ingewikkelde protocollen en een weinig toeschietelijke houding van hulpverleners dragen er toe bij dat veel allochtone zorgvragers afzien van behandeling.

Respondenten nemen angst voor verandering waar bij ggz-hulpverleners. De ggz stelt eigen normen en waarden nauwelijks ter discussie en er is onvoldoende ruimte om het systeem aan te passen aan de wensen en behoeften van allochtone zorgvragers. Het rapport doet verschillende aanbevelingen. De ggz zal in de toekomst meer draagvlak moeten creŽren voor een open dialoog en een gelijkwaardige samenwerking met allochtone zorgvragers. Daarvoor is het belangrijk dat de ggz aansluiting zoekt bij de omringende samenleving - door samen te werken met maatschappelijke organisaties als zelforganisaties. Deze kunnen op basis van hun brede netwerk en hun laagdrempeligheid een belangrijke bijdrage leveren aan het verbeteren van de geestelijke gezondheid van migranten en vluchtelingen. Daarnaast kunnen allochtone intermediairs een brugfunctie vormen tussen de zelforganisatie en ggz. Daarbij moeten zij volgens Messing aanspraak kunnen maken op financiŽle en facilitaire ondersteuning.


īDe andere stem. Interculturalisatie van de ggz vanuit het perspectief van migranten en vluchtelingen', J. Messing (2003), GGZ Nederland, Utrecht.
Gratis aan te vragen bij GGZ Nederland: info@ggznederland.nl
 Publicatiedatum: 20 januari 2004 13:51 uur
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.