Meetladder diversiteit: toets voor interventies in de jeugdsector
Interventies die bedoeld zijn om migranten te ondersteunen zijn er volop. Ook is er de laatste jaren steeds meer aandacht voor de effectiviteit daarvan. Soms rijst echter de vraag: effectief voor wie? Sluiten projecten wel voldoende aan bij de realiteit van de migranten? Het Verwey-Jonker Instituut wil tot duidelijke beoordelingscriteria komen en ontwikkelde de 'Meetladder diversiteit interventies'.

De in opdracht van het ministerie van VROM/Wonen, Wijken en Integratie ontwikkelde Meetladder staat beschreven in het rapport 'Meetladder diversiteit interventies. Verhoging van bereik en effectiviteit van interventies voor (etnische) doelgroepen' (pdf, 81 pagina's).

Objectieve screening
De effectiviteit van interventies die gezinnen, ouders of jeugdigen ondersteunen is niet zo eenvoudig te bepalen. Zo is er weinig onderzoek gedaan naar hun effectiviteit voor niet-westerse migranten. Het gevolg is vaak dat voorzieningen weinig gebruikt worden of zelfs voortijdig uitvallen. Om de kloof tussen hulpvraag en -aanbod te dichten moet meer objectief worden gescreend op geschiktheid voor het werken met (veranderende) allochtone populaties, zo stelt het Verwey-Jonker Instituut. De Meetladder biedt een handreiking: het systematisch beoordelen van interventies op hun 'diversiteitsgevoeligheid'.

Tien aandachtspunten
Na uitgebreide literatuurstudie stelden de onderzoekers een lijst met relevante beoordelingscriteria samen. Deze criteria werden vervolgens gecategoriseerd in tien aandachtspunten. Er worden daarbij twee soorten criteria gehanteerd. Ten eerste programmatische criteria', op basis waarvan de kern van de interventie kan worden beoordeeld. En ten tweede 'voorwaardelijke criteria', oftewel de randvoorwaarden om groepen beter te kunnen bereiken en te helpen. Onder die laatste vallen onder meer competenties van professionals, de communicatie en de werving.

Programmatische criteria
De programmatische criteria zijn in het rapport verdeeld onder de aandachtspunten Analyse van de problematiek, Doelen en Methodiek. Kort samengevat worden hier de volgende vragen beantwoord: Is het project theoretisch goed onderbouwd? Sluiten de doelen aan bij de beleving van de cliŽnt? En geldt dit ook voor de toegepaste methoden, oftewel de handelswijze? Het laatste aandachtspunt komt eigenlijk hier op neer: zorg dat je het eens bent met cliŽnten over wat er moet gebeuren, en waarom.

Voorwaardelijke criteria
De voorwaardelijke criteria vallen onder de overige zeven aandachtspunten: Communicatie, Competenties van professionals, Bereik en retentie (hoe bereik je migrantenouders en hoe houd je ze vast), CliŽntbetrokkenheid (beslis niet 'over' maar ontwikkel 'samen met' de cliŽnt), Screening/diagnose, Institutionele inbedding en Onderzoek.

Over mogelijke verschillen in effectiviteit van interventies voor verschillende etnische groepen in Nederland nog geen gegevens beschikbaar zijn. Ook bij monitoren, tevredenheidsonderzoek, evaluatie- en effectonderzoek zou daarom meer aandacht aan diversiteit moeten worden besteed.

Voortvarend of voorzichtig?
Het rapport laat ook zien welke stappen nodig zijn om de meetladder te operationaliseren, te toetsen en te verankeren in bestaande standaarden. Het Verwey-Jonker Instituut beveelt de Meetladder aan voor iedereen die betrokken is bij het ontwikkelen, beoordelen of toepassen van interventies.

Volgens Verwey-Jonker is een voortvarende strategie logisch: "het is hoog tijd dat na 30 jaar de ad-hoc aanpak van bereik en toegankelijkheid van voorzieningen wordt overstegen", aldus de auteurs. Wel houden ze een pleidooi voor enige voorzichtigheid; "een dwingende benadering zou ontmoedigend kunnen werken. De validering van interventies voor migrantenjeugd en ouders staat immers nog in de kinderschoenen."

Aan de slag?
De verzamelde literatuur en de ontwikkelde aandachtspunten zijn een stap vooruit. Een echte meetladder die in de praktijk kan worden toegepast is het nog niet, zo meent Mikado. Het biedt onvoldoende praktische houvast om bijvoorbeeld projectvoorstellen te toetsen of interventies en methoden te beoordelen. Wat mist is een concrete vertaling van de bevindingen uit de literatuur. Het rapport geeft dit ook toe: "de meetladder is in de huidige versie in de praktijk niet direct toepasbaar." De auteurs denken aan concrete toetsvragen die uiteen kunnen lopen per setting (gezin, school, jeugdhulpverlening), domein (gezondheid, opvoeding) of type interventie. In het rapport zijn aanbevelingen opgenomen die "een lange adem vergen".

Bron: Verwey-Jonker Instituut, Mikado, Foto: Dhester / dreamstimePublicatiedatum: 15 oktober 2009 16:48 uur
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.