Overgewicht: een pandemie die vooral Turkse en Marokkaanse kinderen treft
De toename van het aantal Turks-Nederlandse en Marokkaans-Nederlandse kinderen met overgewicht is zorgwekkend. Dat vindt Remy Hirasing, hoogleraar Jeugdgezondheidszorg aan het VU medisch centrum. Hij spreekt zelfs van een pandemie.

Hirasing uit zijn bezorgdheid in het septembernummer van het multiculturele tijdschrift 'Contrast' . Om het probleem te lijf te gaan pleit de wetenschapper voor voorlichtings- en bewegingsprogramma's voor allochtone gezinnen.

Risicogroepen
Naar schatting zijn in Nederland meer dan 400.000 kinderen en jongeren tot 19 jaar te dik. Het probleem komt vaker voor in de grote steden dan op het platteland, en vaker onder lager opgeleiden dan hoger opgeleiden. In de laagopgeleide stedelijke groep bevinden zich relatief veel migrantenkinderen. Vooral meisjes - en dan vooral meisjes van Turkse afkomst - hebben er vaak last van.

Voorspelling
Uit een studie naar overgewicht en obesitas bij kinderen bleek twaalf jaar geleden al dat bij Marokkaanse en Turkse kinderen overgewicht twee tot drie keer zo vaak voorkomt als bij autochtoon-Nederlandse kinderen. Bij obesitas lagen die cijfers nog hoger. Vervolgens werden - in de periode 2002 tot 2004 - de gegevens van elf GGD's over de groeiontwikkeling van kinderen verzameld. Op basis daarvan voorspelt Hirasing dat het aantal (vooral allochtone) kinderen met overgewicht verder zal stijgen. "In 2004 was er al een duidelijke toename. Op basis van de gegevens van onderzoeken in andere landen, neemt het percentage kinderen met overgewicht met een half tot één procent per jaar toe als er niets of weinig tegen wordt gedaan."

Eten en bewegen
De oorzaak van overgewicht is volgens Hirasing bij alle bevolkingsgroepen hetzelfde: het simpele feit dat er meer energie wordt ingenomen dan gebruikt. Om het aantal calorieën van een Big Mac-menu te verbranden, moet je bijvoorbeeld bijna een halve marathon lopen, weet hij. Kinderen kijken (te) veel tv of computeren en consumeren daarbij veel te veel chips en frisdrank. Daartegenover staat te weinig beweging. Vooral bij veel allochtonen in de steden heeft dit te maken met de leefomstandigheden. "Er zijn minder mogelijkheden om buiten te spelen, vooral als kinderen in flats wonen. Daarnaast speelt bij allochtone meisjes een rol dat ze na een bepaalde leeftijd niet samen met jongens mogen sporten of alleen naar buiten mogen."

Borstvoeding en een goed ontbijt
Een ander probleem is dat het ontbijt vaak wordt overgeslagen, terwijl dat juist de belangrijkste maaltijd van de dag is. De spijsvertering wordt ermee op gang gebracht en door een verzadigd gevoel heb je de rest van de dag minder behoefte aan zoetigheid en tussendoortjes. Ook stelt Hirasing dat er een verband is tussen overgewicht en het geven van borstvoeding. "Hoe langer moeders borstvoeding geven, hoe kleiner de kans op overgewicht en obesitas bij hun kinderen," zegt hij. Turkse moeders in Nederland blijken gemiddeld eerder te stoppen met borstvoeding dan Marokkaanse moeders.

Gedragsverandering
Bovenal is het terugdringen van overgewicht echter een kwestie van gedragsverandering. Hirasing: "Gedragsveranderingen, zoals anders eten en meer bewegen, gaan vaak heel langzaam. Bij leefstijlprogramma's moeten ouders er achter staan en het geleerde in de praktijk brengen. Maar ouders en hulpverleners ontkennen nog te vaak dat er wat aan de hand is, vooral bij jonge kinderen." De hoogleraar denkt dat bij autochtonen de boodschap beter is aangekomen - dat het besef van de noodzaak van gedragsverandering beter tot hen is doorgedrongen dan tot veel allochtone ouders. Voor die laatste groep is dus een inhaalslag nodig: "Ouders moeten al bij de geboorte van hun kind worden voorgelicht."

Hele bevolking wordt zwaarder
Overgewicht is overigens niet alleen een probleem onder kinderen. Zo laat het artikel in 'Contrast' ook zien dat in 2007 bijna de helft van de Nederlandse bevolking van twintig jaar en ouder met matig tot ernstig overgewicht kampte. Dit concludeerden deskundigen op basis van de uitkomsten van de zogenoemde 'POLS-enquête'. In de strijd tegen overgewicht werd in 2002 het Kenniscentrum Overgewicht opgezet, waar informatie wordt verzameld en advies wordt gegeven.

Bron: ContrastPublicatiedatum: 23 oktober 2009 15:38 uur
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.