Mikado - Kenniscentrum interculturele zorg  
 
   home       over mikado       activiteiten       publicaties       nieuws       agenda       abonnement       inloggen      English  
 
 

Nieuws
   reageer      printversie  

Commissie-Blok ziet gezondheidszorg over het hoofd
De commissie-Blok heeft in haar onderzoek de gezondheidszorg over het hoofd gezien. Het eindrapport dat de commissie onlangs presenteerde, mist daarom een belangrijk onderwerp in het debat over integratie. Dat zegt Kristel Logghe van GGZ Nederland.

Logghe, projectleider interculturalisatie bij GGZ Nederland, betreurt het dat er in het rapport van de parlementaire commissie niets wordt gezegd over de gezondheidszorg, terwijl de arbeidsmarkt wel een van de grote onderwerpen van de publicatie is. Logghe: "De gezondheidszorg is zeer belangrijk voor de arbeidsmarkt. Als je het over de arbeidsmarkt hebt, zou je het daarom ook over de gezondheidszorg moeten hebben." Daarnaast vindt Logghe het ontbreken van de gezondheidszorg in het rapport jammer, omdat de toegang tot en het gebruik van de gezondheidszorg ook een belangrijk onderdeel uitmaakt van integratie. "In de gezondheidszorg zijn we al lange tijd bezig met interculturalisatie. Die kennis kunnen andere sectoren ook goed gebruiken, net zoals wij de kennis kunnen gebruiken uit het onderwijs, de huisvesting en andere sectoren."

Bij organisaties die niet specifiek werkzaam zijn op het gebied van de gezondheidszorg, is de inhoud van het eindrapport van de commissie-Blok wel goed gevallen. Het instituut voor multiculturele ontwikkeling FORUM, het Inspraak Orgaan Turken (IOT) en het Nederlands Centrum Buitenlanders (NCB) vinden dat het rapport van de commissie-Blok een herkenbaar beeld van het gevoerde integratiebeleid. "Een dapper en evenwichtig rapport", oordeelt directeur Harchaoui van FORUM. "De commissie verdient een pluim omdat ze er voor heeft gekozen het over feiten en niet over beelden te hebben." FORUM onderschrijft de aanbeveling van de parlementaire commissie dat integratie een verplichtend karakter moet hebben. Ook moedigt het instituut aan, dat de commissie de bestrijding van discriminatie en negatieve beeldvorming op de agenda zet. FORUM vindt dan ook dat de bevindingen van de commissie voor politieke partijen als vertrekpunt moeten dienen voor een effectiever en meer samenhangend integratiebeleid. "Hoewel een groot deel van de allochtonen redelijk tot goed geslaagd is, kampen sommige groepen nog steeds met hardnekkige achterstanden. Juist voor hen is beleid nodig dat specifiek op deze achterstanden is toegesneden."

De politieke partijen in de Tweede Kamer zijn minder positief over het rapport van de commissie-Blok. De partijen omschrijven het eindrapport als naïef, te weinig concreet en te vrijblijvend. VVD, CDA, LPF en SP zijn bovendien van mening dat de integratie juist is mislukt. VVD-Kamerlid Hirsi Ali vindt dat de commissie "de kans laat lopen spijkers met koppen te slaan en geen oplossingen biedt voor de grote problemen in het land". Ook PvdA-Kamerlid Dijsselbloem van de PvdA vindt dat de commissie wat meer concrete beleidsvoorstellen had kunnen doen.

De commissie-Blok pleit in haar rapport voor een doortastender en beter gecoördineerd integratiebeleid. Volgens de commissie is de integratie van veel allochtonen in Nederland geheel of gedeeltelijk geslaagd. Dat zou echter vooral zijn te danken aan de allochtonen zelf en autochtone Nederlanders. Het beleid van de overheid liep volgens het rapport achter de feiten aan, waardoor doelstellingen niet werden gehaald.
Bron: NRC Handelsblad/Trouw/MikadoPublicatiedatum: 26 januari 2004 10:13 uur
datum:  3 februari 2004 14:36   naam: Jeroen Knipscheer & Rolf Kleber   organisatie: Universiteit Utrecht
Zeer terecht spreekt Kristel Logghe haar onvrede uit over het negeren van het thema 'gezondheidszorg' in het rapport van de commissie-Blok.
Rolf Kleber en ik hebben in een bijdrage aan de rubriek 'De Verdieping' van het dagblad Trouw op 4 november 2003 hier ook al op gewezen.
Ter informatie is onderstaand de tekst hiervan weergegeven.

Vriendelijke groet, Jeroen Knipscheer


Eenzijdig gezondheidsonderzoek – een bedreiging voor de integratie

De huidige discussie rond het integratievraagstuk richt zich voornamelijk op de “Grote Drie�: Wonen, Werken en Onderwijs. Wat ontbreekt is een ander paradepaardje van het huidige kabinet: de Zorg.
Aandacht hiervoor is hard nodig. Zowel de lichamelijke als geestelijke gezondheid van verschillende groepen migranten blijkt slechter dan die van autochtone Nederlanders. Oorzaken hiervan zijn ontwrichtende en stress veroorzakende effecten van de verhuizing naar Nederland, het leven in twee culturen en de gevolgen van de minder draagkrachtige sociaal economische positie waarin veel migranten en hun kinderen verkeren. Slechte huisvesting, een laag inkomen en werkloosheid hangen nauw samen met een slechte gezondheidstoestand - zowel bij autochtonen als allochtonen. Daarnaast leidt gebrek aan kennis over gezondheid (wat heb ik voor ziekte, wat betekenen mijn klachten, wat kan ik er aan doen) en over zorg (waar kan ik met mijn klachten naar toe voor hulp) tot een slechtere gezondheid. Zo maken allochtonen relatief weinig gebruik van de zorg en kunnen daardoor niet profiteren van tijdige behandeling of zelfs het voorkomen van gezondheidsproblemen. Hoewel de culturele achtergrond van migranten een belangrijke rol speelt, moet de rol van cultuur niet worden overschat. Niet alles kan klakkeloos aan cultuur worden toegeschreven. Belangrijke vragen zijn dus: Welke specifieke factoren spelen nu een rol in de lichamelijke en geestelijke gezondheid van allochtonen en hoe speelt de hulpverlening hier op in?
Voor het antwoord op deze vragen is kennis nodig. En kennis wordt verkregen door onderzoek. Nu wordt er heel wat onderzocht in ons land maar de resultaten zijn veelal gebaseerd op beperkte steekproeven. Dat hoeft op zich niet erg te zijn zolang die groepen maar representatief zijn voor de gehele populatie waarover uitspraken worden gedaan. Dàt is echter anno 2003 nog maar weinig het geval. Allochtone groepen worden slechts mondjesmaat betrokken bij grootschalig gezondheidsonderzoek – al doen sommige instanties zoals Zorg Onderzoek Nederland goed werk.
Onderzoek op het gebied van gezondheid en zorg is niet eenvoudig. Het is lastig om patiënten te vinden die mee willen doen, zeker waar het psychische zaken betreft. Zo staan veel allochtonen aarzelend tegenover het fenomeen onderzoek. Dit wantrouwen heeft bijvoorbeeld te maken met de specifieke ervaringen van de immigrant: ‘onderzoek’ en ‘vragen stellen’ kunnen vooral voor vluchtelingen beladen termen zijn. Ook zijn allochtone respondenten niet altijd even makkelijk te bereiken. De weg van het schriftelijk benaderen met een enquête is veelal heilloos; een directe persoonsgerichte strategie en mondelinge vraaggesprekken hebben het meeste succes – maar dit vergt erg veel tijd (en kost daarom heel veel geld). Daarnaast kunnen problemen ontstaan met het bepaalde onderzoeksmethoden, zoals het gebruiken van lange of ingewikkelde vragenlijsten. Niet alleen een goed begrip van de Nederlandse taal is soms een probleem, maar ook kunnen vragen anders geïnterpreteerd worden omdat migranten uit verschillende delen van de wereld vaak heel anders tegen bepaalde zaken aan kijken. Gevolg is dat onderzoekers veelal met kleine groepen moeten werken waardoor de eindresultaten niet altijd even betrouwbaar zijn. Ondanks het feit dat zo nu en dan stappen in de goede richting worden gezet blijft structurele, grootschalige en representatieve aandacht voor allochtonen vanuit zowel een lichamelijk als geestelijk gezondheidsperspectief gering.
Alle ingewikkeldheden ten spijt staat buiten kijf dat het betrekken van de groeiende groep allochtone landgenoten in regulier onderzoek simpelweg een vereiste zou moeten zijn. Eén op de tien Nederlanders is immers allochtoon volgens de laatste tellingen van het Centraal Bureau voor de Statistiek, waardoor de uitsluiting van een dergelijke groep in ieder ander onderzoek zou worden gezien als een regelrechte aanslag op de geldigheid van de resultaten. Daarnaast is de ontwikkeling van de wetenschap er bij gebaat. De vraag in hoeverre verworven inzichten en toegepaste behandelingen geldig zijn bij hen die in het proces van kennisvergaring zelden worden betrokken, is cruciaal. We kunnen onze opvattingen over zorg en de behandeling van patiënten niet zomaar toepassen op iedereen zonder acht te slaan op de specifieke achtergrond van mensen – net zo goed dat we nu bijvoorbeeld rekening houden met iemands leeftijd, sekse, en arbeidsverleden.
Door te investeren in het onderzoek naar interculturele gezondheidszorg kunnen we aan de groeiende vraag uit de samenleving en de politiek tegemoet komen. De kracht van dit interculturele perspectief is dat het de wetenschapper en de hulpverlener dwingt tot reflectie op de eigen discipline. De uitkomst van deze bespiegeling kan tot enige bescheidenheid leiden – Westerse (ofwel: ‘witte’) inzichten en zekerheden in fenomenen rond (geestelijke) ziekte en gezondheid zijn soms aanzienlijk minder vanzelfsprekend dan ze altijd leken. Tevens kunnen bestaande (Westerse) waarden en normen worden uitgedaagd en verruimd. De voordelen wegen dus zwaarder dan methodologische en praktische ingewikkeldheden. Aangezien de zorg steeds zwaarder op de begroting van overheden en het budget van bedrijven drukt, lijkt het logisch dat we als universiteiten zwaarder inzetten op het onderzoek naar en vooral ook met migranten in Nederland. Dat dit thema in het huidige integratiedebat niet of nauwelijks aan de orde komt, is dan ook onjuist.

Dr Jeroen Knipscheer & Prof. Dr Rolf Kleber zijn verbonden aan de Capaciteitsgroep Klinische Psychologie van de Universiteit Utrecht.
Correspondentieadres: Postbus 80140, 3508 TC, Utrecht, tel : 030 253 7574, e-mail : j.knipscheer@fss.uu.nl



Reageren
Wilt u uw mening, ideeën of reactie kwijt, dan kunt u nevenstaande formulier invullen. Uw reactie verschijnt direct zichtbaar op de website. Wilt u dit niet? Stuur uw reactie dan per .
 
naam

e-mail adres

(organisatie)
  reactie
 


 


PTSS met psychotische kenmerken: een nieuwe diagnose?
Mikado stopt, kennis blijft
Nederlandse ouderen in Australië
E-module huwelijksdwang van Fier Fryslân
Steeds meer informatie over ramadan, medicatie en gezondheid beschikbaar
meer nieuws


Mikado bibliotheekcollectie naar Pro Persona
'Jij maakt 't verschil'. Mikado en GGzE lanceren e-learning interculturele zorg aan ouderen
Mikado stopt, kennis blijft
Handreiking ethische dilemma's in de ggz aan asielzoekers
Zomeractie! Favoriete Mikado publicaties met korting


Glenn Helberg
'Goed luisteren begint bij de ander even veel waard vinden'.
 lees verder....
 
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.