Mikado - Kenniscentrum interculturele zorg  
 
   home       over mikado       activiteiten       publicaties       nieuws       agenda       abonnement       inloggen      English  
 
 

Nieuws
   reageer      printversie  

Hokjesgeest belemmert zorg voor migranten
Migratie en de multiculturele samenleving leiden al decennia tot politieke en maatschappelijke discussies. Ook in ggz-instellingen. Maar vooralsnog is er een gebrek aan oplossingen om migranten met uiteenlopende achtergronden effectief te helpen. Dat stelt Sander Kramer, die onderzoek deed naar het debat over interculturalisatie in de zorg.

In zijn proefschrift 'Gewoon bijzonder. Het vertoog over migranten en vluchtelingen in de GGZ' schetst Kramer de historische context van de interculturalisatie beweging in de ggz. Vanaf de jaren '80 worden in de ggz modellen voor de behandeling van migranten en vluchtelingen ontwikkeld. De aandacht voor interculturele competenties groeit vanaf dat moment exponentieel. Anno 2010 is er sprake van een uitgebreid netwerk van organisaties en hulpverleners, die zich met interculturalisatie bezighouden. Ook de geestdrift van de eerste pioniers op het gebied van interculturalisatie is allesbehalve gedoofd, zoals bijvoorbeeld onlangs bleek tijdens het congres Gekleurde Gekte.

Interculturalisatie
Maar interculturalisatie, zo benadrukt Kramer, is veel meer dan voorlichting geven in andere talen en uitleggen wat de zorg inhoudt. Het gaat óók om het aanpassen van werkwijzen, het cultuurgevoelig(er) worden van medewerkers en het voeren van intercultureel personeelsbeleid. Dat alles vanuit een visie over multiculturele zorg. Ook al worden vanuit de interculturele zorg pogingen gedaan om interculturele verschillen op te nemen in onderwijs, onderzoek en beleid, het blijkt dat de praktijk op dit terrein weerbarstig is. Veel zorginstellingen hebben interculturalisatie als kenmerk in hun beleidsplannen opgenomen, maar vaak ontbreekt de visie op multiculturele zorg.

Denken in doelgroepen
Waarom is interculturele hulpverlening lastig in de praktijk? Eén van de belangrijkste oorzaken ligt in de vergaande gedifferentieerdheid van de multiculturele samenleving. Voor het aantonen van gezondheidsverschillen of voor het vaststellen van de effectiviteit van bepaalde interventies moeten grote aantallen mensen worden onderzocht. Die woden vervolgens weer ingedeeld in kleinere groepen. Volgens Kramer wordt daarbij uitgegaan van te eenvoudige indelingen, meestal land van herkomst of dat van de ouders. Het vaststellen van doelgroepen op deze manier is problematisch. Want wat doe je met diverse culturele groepen binnen een land van herkomst, bv met Chinese of Javaanse Surinamers, met Turkse Koerden? Wat doe je met kinderen uit gemengde huwelijken?

Verschillen tussen mensen
Dit denken in doelgroepen komt ook veelvuldig voor onder hulpverleners. Ook al willen zij graag zo goed mogelijk omgaan met mensen met een verschillende achtergrond, ze vallen vanwege het 'vreemde', toch snel terug op stereotype beelden van grotere groepen. Kramer op Sociaaltotaal.nl: 'Het probleem is dat hulpverleners snel in doelgroepen denken, zoals ‘de Marokkaan’. Deze onderverdeling klopt helemaal niet. Hulpverleners en instellingen zien daardoor de verschillen tussen mensen over het hoofd.'

Van frisse tegenbeweging naar stroperig
Volgens Kramer is interculturalisatie in 25 jaar van een frisse beweging in een stroperige, uitputtende beweging veranderd. Er zijn immers in de zorg en in de samenleving allerlei verschillende vertogen, die niet met elkaar rijmen. Tegelijk ziet hij veel scharnierpunten die de deur openzet voor nieuwe invloeden.

Complex maar nodig
Hoe moet het dan wel? Kramer is zich ervan bewust dat hulpverleners en beleidsmakers vanwege de complexiteit van psychische problemen en psychiatrische stoornissen de processen moeten reduceren tot beheersbare werkvormen. Dat houdt in dat individuele verschillen enigszins geabstraheerd moeten worden tot algemene kenmerken. Daarom pleit Kramer voor het toepassen van organisatiemodellen gericht op multicultureel vakmanschap en het implementeren van interculturele competentieprofielen in opleidingen, beroepsverenigingen en werksituaties. Hij waarschuwt daarbij dat iedereen ervan doordrongen moet zijn dat de werkelijkheid altijd complexer, creatiever en weerbarstiger is dan modellen kunnen weergeven. 'Gewoon bijzonder is de positieve omkering van in hokjes denken en de sleutel tot intercultureel werken', zegt Kramer.

Bron: VU, Sociaaltotaal.nl, Proefschrift Sander Kramer 'Gewoon bijzonder. Het vertoog over migranten en vluchtelingen in de GGZ', Universiteit van Tilburg.Publicatiedatum: 18 januari 2010 09:30 uur



Reageren
Wilt u uw mening, ideeën of reactie kwijt, dan kunt u nevenstaande formulier invullen. Uw reactie verschijnt direct zichtbaar op de website. Wilt u dit niet? Stuur uw reactie dan per .
 
naam

e-mail adres

(organisatie)
  reactie
 


 


PTSS met psychotische kenmerken: een nieuwe diagnose?
Mikado stopt, kennis blijft
Nederlandse ouderen in Australië
E-module huwelijksdwang van Fier Fryslân
Steeds meer informatie over ramadan, medicatie en gezondheid beschikbaar
meer nieuws


Mikado bibliotheekcollectie naar Pro Persona
'Jij maakt 't verschil'. Mikado en GGzE lanceren e-learning interculturele zorg aan ouderen
Mikado stopt, kennis blijft
Handreiking ethische dilemma's in de ggz aan asielzoekers
Zomeractie! Favoriete Mikado publicaties met korting


Glenn Helberg
'Goed luisteren begint bij de ander even veel waard vinden'.
 lees verder....
 
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.