Mikado - Kenniscentrum interculturele zorg  
 
   home       over mikado       activiteiten       publicaties       nieuws       agenda       abonnement       inloggen      English  
 
 

Nieuws
   reageer      printversie  

Problematiek migrantenmeiden roept om handvatten
Op 22 september vond in de Jaarbeurs Utrecht het symposium 'Cultuurgerelateerde problematiek bij allochtone meisjes' plaats. Deelnemers uit de wetenschap en de praktijk, zowel leerkrachten als hulpverleners, bespraken thema's als depressie, su´cidaal gedrag en eerwraak. Niet alleen cultuur bleek ertoe te doen, ook het migratieproces van de ouders en gewone problemen waar alle jonge meiden mee worstelen.

Tradities, cultuur, religie en daaruit voortvloeiende zaken als eerwraak, uithuwelijking en een dubbele moraal ten opzichte van seksualiteit, hebben sterke invloed op de psychische gezondheid van allochtone meisjes. De bezoekers van het symposium over dit onderwerp waren voornamelijk zorgprofessionals, leerkrachten en wetenschappers. De middag was georganiseerd door het Leids Congres Bureau en werd voorgezeten door Mikado-directeur Indra Boedjarath.

Risicofactoren
Gonneke Stevens, docent aan de Universiteit Utrecht, vertelt over haar onderzoek naar de risicofactoren voor emotionele en gedragsproblemen onder allochtone meisjes. Religie biedt de jongeren weinig houvast en is juist vaak een bron van conflict tussen kinderen en hun ouders. Daarnaast kunnen het migratieproces en de minderheidspositie in de nieuwe samenleving tot stress binnen het gezin leiden, wat ook zijn weerslag kan hebben op de psychische gesteldheid van de dochters.

Verschillende gedragsnormen
Stevens zet in haar presentatie verder uiteen dat allochtone jongeren thuis en buitenshuis vaak met verschillende gedragsnormen te maken hebben. Veel Turkse en Marokkaanse meiden gedragen zich thuis dan ook anders dan buiten de deur. Daarmee is dus ook de perceptie van wat nu precies een gedragsprobleem is niet eenduidig. Wat een Nederlandse leerkracht als problematisch ziet, hoeft in huiselijke kring helemaal niet zo te worden ervaren.

Seksualiteit
Fadma Bouchataoui deed onderzoek naar seksualiteit en het zelfbeeld van meisjes in relatie tot cultuur en religie. Dit onderzoek liet onder meer zien dat veel meisjes zelf geen seksuele ervaringen zeggen te hebben, maar wel iets kunen vertellen over een vriendin of een nichtje. Er bestaat nog een groot schaamtegevoel in deze groep. Ouders spreken niet met hun dochters over seksualiteit, waarschijnlijk omdat dat als een impliciete goedkeuring voor seks voor het huwelijk zou kunnen worden opgevat. Ondertussen komen ongewenste zwangerschappen bij allochtone meisjes vaker voor dan bij autochtone meiden, hoewel er al wel jaren een dalende trend is. Terwijl Surinaamse en Antilliaanse meisjes de baby meestal houden en alleen opvoeden, zien Turkse en Marokkaanse meisjes zich vaak gedwongen tot een abortus.

Mannencultuur
Voor alle jongeren geldt nog vaak een dubbele moraal. Voor jongens is het stoer om veel seks te hebben, terwijl dit voor meisjes uit den boze is. Van die dubbele moraal hebben alle meiden last, ongeacht herkomst. Bouchataoui concludeert wel dat islamitische meisjes over het algemeen bijzonder kwetsbaar en chantabel zijn. De meisjes leven in een roddelcultuur waar eerwraak soms een serieuze dreiging vormt. Iety Joris, projectleider eergerelateerd geweld bij de Kompaan en De Bocht heeft hier veel ervaring mee. Alleen al het dragen van 'blote' kleding vormt volgens haar soms aanleiding voor eerwraak. Of je als school dan wel of niet ouders erbij betrekt en hoe dan, bleek een ingewikkelde kwestie.

Geen andere uitweg
Gedragsproblemen, emotionele instabiliteit en conflictsituaties kunnen uiteindelijk leiden tot de meest extreme uitweg: su´cidaal gedrag. Marion Ferber, projectleider SuNa (su´cide nazorg) bij GGD Den Haag, vertelt dat de omvang van het probleem niet goed zichtbaar is doordat zelfmoord vaak als een (verkeers)ongeluk wordt geregistreerd. Zij benadrukt het belang van in gesprek blijven en genoeg aandacht geven aan depressieve jongeren. 'Het wegzetten van het probleem als iets van voorbijgaande aard, er niet over praten of het veroordelen als een uitvloeisel van cultuur zijn niet de manieren om iemand te helpen.'

Cultuursensitief zonder te 'exotiseren'
De belangrijkste boodschap van het symposium is om sterk rekening te houden met de enorme diversiteit aan achtergronden en omgevingsfactoren, oftewel de context waarin een meisje zich bevindt. De gezinssituatie, opvoeding, normen en waarden, vrienden etc. kunnen een grote rol spelen bij zowel het ontstaan als het behandelen van de problemen. Ook moeten professionals zich realiseren dat allochtone meisjes weliswaar met specifieke, cultuurgerelateerde problemen kunnen kampen maar tegelijkertijd tegen dezelfde problemen aanlopen als hun autochtone leeftijdsgenootjes. Hulpverleners zouden daarom wel een cultuursensitieve benadering moeten hanteren, maar de meisjes niet 'exotiseren' - de problemen hebben immers niet per definitie met de cultuur van herkomst te maken.

Behoefte aan handvatten
Het symposium was een nuttige kennisuitwisseling tussen de wetenschap en de praktijk. Het droeg bij aan bewustwording en inzicht in de cultuur- en religiespecifieke factoren bij problemen van allochtone meisjes, een zeer kwetsbare groep. Tegelijkertijd werd duidelijk dat alle opgedane kennis nog lang niet toereikend is. De 'westerse' aanpak sluit vaak onvoldoende aan bij de doelgroep en de hulpverlener, waardoor deze laatste in 'handelingsverlegenheid' wordt gebracht. De problematiek wordt wel herkend, maar te vaak ontbreekt het nog aan de juiste tools, en soms ook de tijd, om er iets aan te doen. Vooral in het onderwijs blijkt nog een grote behoefte te bestaan aan praktische aanwijzingen en handvatten.

Bron: Mikado; Wereldjournalisten; Leids Congres BureauPublicatiedatum: 14 oktober 2010 13:49 uur



Reageren
Wilt u uw mening, ideeën of reactie kwijt, dan kunt u nevenstaande formulier invullen. Uw reactie verschijnt direct zichtbaar op de website. Wilt u dit niet? Stuur uw reactie dan per .
 
naam

e-mail adres

(organisatie)
  reactie
 


 


PTSS met psychotische kenmerken: een nieuwe diagnose?
Mikado stopt, kennis blijft
Nederlandse ouderen in AustraliŰ
E-module huwelijksdwang van Fier FryslÔn
Steeds meer informatie over ramadan, medicatie en gezondheid beschikbaar
meer nieuws


Mikado bibliotheekcollectie naar Pro Persona
'Jij maakt 't verschil'. Mikado en GGzE lanceren e-learning interculturele zorg aan ouderen
Mikado stopt, kennis blijft
Handreiking ethische dilemma's in de ggz aan asielzoekers
Zomeractie! Favoriete Mikado publicaties met korting


Glenn Helberg
'Goed luisteren begint bij de ander even veel waard vinden'.
 lees verder....
 
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.