Mikado - Kenniscentrum interculturele zorg  
 
   home       over mikado       activiteiten       publicaties       nieuws       agenda       abonnement       inloggen      English  
 
 

Nieuws
   reageer      printversie  

Ramp verstoort kwetsbaar evenwicht van migranten
De vuurwerkramp in Enschede had een grotere psychosociale impact op de getroffen Turkse migranten dan op de autochtone meerderheid, ook op lange termijn. Ze ervaarden meer psychische klachten, minder sociale steun en wisten minder goed de weg om alle materiele zaken na afloop te regelen. Dat blijkt uit het proefschrift over de psychosociale gevolgen van de ramp op lange termijn van Annelieke Drogendijk. Ze promoveerde in november 2012 aan de Universiteit Utrecht.

Vuurwerkramp
Op 13 mei 2000 ontplofte een vuurwerkfabriek in de wijk Roombeek in Enschede. Gevolg: 23 doden, bijna 1000 gewonden en 1200 inwoners verloren hun huis.

De ramp en de nasleep zorgden bij iedereen voor veel praktische, financiële en emotionele problemen. Al eerder was gebleken uit een studie van Drogendijk en collega’s dat de Turkse Enschedeërs de weg naar psychosociale hulp minder goed konden vinden, of dat de hulp niet goed bij hen aansloot. Uit het proefschrift blijkt nu dat ook beperkte praktische vaardigheden de migranten belemmerden bij de verwerking van de ramp en de nasleep. Het gebrek aan vaardigheden hing samen met meer psychische problemen.
Materiële schade, verhuizingen en financiële problemen kunnen nog lang duren en vragen om veel geregel. De Turkse Enschedeërs wisten minder goed de weg en beheersten de Nederlandse taal niet voldoende, wat meer spanningen teweeg bracht.

Gegevens
Drogendijk gebruikte voor de diverse studies verschillende gegevens. Allereerste het door de overheid ingestelde Gezondheidonderzoek Getroffenen Vuurwerkramp Enschede: een vergelijkend vragenlijstonderzoek onder getroffen en niet-getroffen allochtonen en autochtonen anderhalf jaar en vier jaar na de ramp. Daarnaast vond een kwalitatief onderzoek onder Turks-Nederlandse getroffenen plaats en maakte ze gebruik van gegevens uit de huisartsenmonitor.

Psychische problemen
Alle getroffenen ontwikkelden psychische klachten, ook nog vier jaar na de ramp. De getroffenen van Turkse herkomst hadden echter veel meer psychische (61 procent) en psychiatrische (41 procent) klachten dan de getroffenen van autochtone herkomst, met 25 procent psychische en 7 procent psychiatrische klachten.
Opvallend was dat het beeld van de somatiserende migranten in het onderzoek niet werd bevestigd. ‘De getroffenen noemen relatief weinig lichamelijke klachten als gevolg van de ramp. Dat betekent niet dat deze er niet zijn, maar dat psychische problemen meer op de voorgrond staan.’

Sociale steun
De Turks-Nederlands getroffenen ervaren minder sociale steun dan de autochtone getroffenen, vier jaar na de ramp. Van de autochtonen had 6 procent niemand om hun problemen mee te delen, terwijl een derde van de migranten hun problemen met niemand kon delen. Dit patroon wordt ook in andere studies bij door een ramp getroffen minderheden gezien. Volgens Drogendijk is niet duidelijk of dit te maken heeft met het feit dat minderheden meer psychische problemen hebben of dat zij vóór de ramp ook al minder sociale steun hadden dan anderen.

‘Huisarts is goede poortwachter, voor iedereen’
Drogendijk onderzocht of klachten die respondenten zelf rapporteerden, ook werden gesignaleerd door de huisarts. Uit de huisartsenmonitor blijkt dat dit zo is. Er was een grote overeenkomst tussen posttraumatische stressklachten en algemene psychische klachten die de huisarts rapporteerde en die de getroffenen zelf vermeldden. Denk aan slaapproblemen, concentratieproblemen, woede en schaamte. Meer specifieke psychische problemen zoals angst- en depressie werden minder goed gesignaleerd door de huisarts. Drogendijk vond echter geen etnische verschillen. ‘De huisarts herkent psychische klachten bij allochtone getroffenen even goed als bij autochtone getroffenen. Huisartsen zijn dus een goede poortwachter voor psychische gezondheid na een ramp, voor iedereen.’

Kwetsbaar evenwicht verstoord
De grote psychosociale impact op de langere termijn verklaart Drogendijk door het migrantenbestaan. ‘De condición migrante verwijst naar een combinatie van slechte sociaaleconomische omstandigheden, de acculturatiestress van leven in een land met andere waarden en normen, en de positie van minderheden. Na een ramp komen velen in een negatieve spiraal van verlies terecht.’ Dit verlies raakt aan de eerdere migratie. Samen met de neiging om psychische klachten uitsluitend aan externe factoren te wijten, levert dit veel verbittering op. ‘Het kwetsbare evenwicht waarin de migranten leven raakt door een ramp extra verstoord’.

Drogendijk, A.N. (2012). Long term psychosocial consequences for disaster affected persons belonging to ethnic minorities. Amsterdam: Boom / Arq psychotrauma expert group. De promotoren waren prof.dr. Rolf Kleber, prof.dr. Berthold Gersons en prof.dr. Peter van der Velden.


Bron: Impact, landelijk kennis & adviescentrum psychosociale zorg na rampen; Drogendijk (2012); MikadoPublicatiedatum: 18 januari 2013 17:58 uur


Meer informatie:



Reageren
Wilt u uw mening, ideeën of reactie kwijt, dan kunt u nevenstaande formulier invullen. Uw reactie verschijnt direct zichtbaar op de website. Wilt u dit niet? Stuur uw reactie dan per .
 
naam

e-mail adres

(organisatie)
  reactie
 


 


PTSS met psychotische kenmerken: een nieuwe diagnose?
Mikado stopt, kennis blijft
Nederlandse ouderen in Australië
E-module huwelijksdwang van Fier Fryslân
Steeds meer informatie over ramadan, medicatie en gezondheid beschikbaar
meer nieuws


Mikado bibliotheekcollectie naar Pro Persona
'Jij maakt 't verschil'. Mikado en GGzE lanceren e-learning interculturele zorg aan ouderen
Mikado stopt, kennis blijft
Handreiking ethische dilemma's in de ggz aan asielzoekers
Zomeractie! Favoriete Mikado publicaties met korting


Glenn Helberg
'Goed luisteren begint bij de ander even veel waard vinden'.
 lees verder....
 
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.