"Mediacircus rond Chinees slachtoffer ontvoering verstoort verwerkingsproces"
Paul Geense, als sociaal-wetenschappelijk onderzoeker gespecialiseerd in de migratiegeschiedenis en sociale positie van Chinese Nederlanders, maakt bezwaar tegen het mediacircus dat ontstond rond het Chinese meisje dat enkele weken geleden werd ontvoerd en seksueel misbruikt. De uitgebreide aandacht in de media zou het verwerkingsproces van het 13-jarige slachtoffer uit Eibergen negatief hebben beÔnvloed. Volgens hoogleraar Forensische Psychiatrie Karel Oei is het slachtoffer voor de rest van haar leven gebrandmerkt.

Geense correspondeerde over de gang van zaken met de ombudsman van de Volkskrant, met justitie en het college van B&W van Eibergen. Geense schrijft in zijn brief aan de krant: "Bovenop de wetenschap dat de familie geen prijs stelt op aanwezigheid van de pers bij de thuiskomst van het 13 jarige slachtoffer betekent de indringende publieke vertoning van alle beelden een flagrante inbreuk op privacy van het slachtoffer en haar familie. (...) Waar de rechten van daders door justitie worden afgeschermd en van hen geen beelden mogen worden getoond, tenzij zij daarmee instemmen, geldt voor slachtoffers tegenwoordig klaarblijkelijk het recht van de sterkste. Wie de wegen naar officiŽle instanties kent kan zich nog wel tegen schending van de privacy wapenen, maar minder weerbare slachtoffers als dit kind en haar familie mogen kennelijk publiekelijk gebrandmerkt worden. Dit is in ieder geval de hele journalistieke wereld aan te rekenen, waarin volstrekt botte 'openheid' dť norm dreigt te worden. Anderzijds hebben de aanwezige verantwoordelijke autoriteiten evenmin ingegrepen."

Volgens Geense hebben justitie, politie en B&W van Eibergen de uitdrukkelijke wens van de ouders genegeerd om niet in de media te willen verschijnen. De overheid zou niet genoeg gedaan om een mediacircus te voorkomen. Geense noemt de publieke vertoning van de beelden op televisie een inbreuk op de privacy van het meisje en haar gezin "een buitengewoon verontrustende maatschappelijke ontwikkeling." Geense: "Ik wil graag weten wie er verantwoordelijk is voor de gang van zaken. Politie en justitie waren op de hoogte van de wens van de ouders om het gezin met rust te laten. Ik verbaasde me erover dat bij thuiskomst van het meisje, politie en justitie niets deden om de pers weg te houden bij het meisje. Ik heb geprobeerd uit te zoeken wat er precies is misgegaan en wie daarvoor verantwoordelijk is. Justitie schuift de schuld af op de media. Natuurlijk valt de media veel te verwijten, maar ik denk dat de bescherming van het gezin voornamelijk een taak voor de overheid was." Geense is ook teleurgesteld in de reactie van de Volkskrant. De krant is volgens de onderzoeker "op een vreselijke manier onderuit gegaan". "De ombudsman had zelf kritiek geuit op de rol van de media. Toen ik de Volkskrant uitnodigde om uit te zoeken wie nou verantwoordelijk is voor het gebeurde, wilde de krant daar niet op ingaan. Dat valt me erg tegen."

Het feit dat Geense veel onderzoek heeft gedaan naar de sociale positie van Chinezen in Nederland speelt een rol bij zijn betrokkenheid bij de zaak. "Ik weet niet of ik zo snel in de pen was geklommen als het om een autochtoon Nederlands meisje zou gaan. Autochtone ouders zijn veel weerbaarder. Chinezen spreken over het algemeen slechter Nederlands dan bijvoorbeeld Turken of Marokkanen en zijn laag opgeleid. Het is voor de ouders van het meisje veel lastiger om zichzelf staande te houden in het mediacircus. En het meisje heeft wel een stempel voor de rest van haar leven. Binnen de Chinese gemeenschap ligt dit soort zaken heel gevoelig," aldus Geense.

Karel Oei, buitengewoon hoogleraar Forensische Psychiatrie aan de Universiteit Tilburg en gasthoogleraar aan de Universiteit Nijmegen, denkt dat de mediahype en de Chinese achtergrond zeker een rol spelen in het verwerkingsproces van het slachtoffer. Oei, zelf van Chinese afkomst: "Binnen de Chinese gemeenschap speelt eer een heel belangrijke rol. Het meisje in kwestie en haar ouders lijden enorm gezichtsverlies. Zij is voor de rest van haar leven gebrandmerkt. Heel Nederland - en dus ook de Chinese gemeenschap in Nederland - weet dat dit meisje seksueel misbruikt is. Het vinden van een huwelijkspartner zal bijvoorbeeld een groot probleem zijn als iedereen op de hoogte is van wat er haar is overkomen. Het is dus een dubbele belasting voor dit meisje: ze moet verwerken wat haar is overkomen en daarnaast moeten zij en het gezin ook leren omgaan met het gezichtsverlies dat ze lijden. Kortom: ik denk niet dat de uitgebreide media-aandacht gunstig is voor het verwerkingsproces van het meisje." Oei denkt dat het gezin zich niet snel tot een hulpverlener zal richten. "Het meisje zal vooral binnen het eigen gezin opgevangen worden. Het zoeken van hulp van buitenaf is ook iets wat Chinezen liever niet doen." Volgens de hoogleraar voorzag het mediacircus rond het ontvoerde meisje vooral in de behoefte van het Nederlandse publiek dat erg meeleefde met het slachtoffer. "Ik weet niet hoe het kon gebeuren dat de wens van de ouders genegeerd werd, maar de pers dacht blijkbaar dat het Nederlandse publiek op de hoogte wilde blijven van de hele gang van zaken."

Een woordvoerder van de gemeente Eibergen wilde niet reageren op de kritiek van Geense en Oei. Volgens de zegsman is het aan politie en justitie om hierop een reactie te geven. De persofficier van de rechtbank Zutphen was niet beschikbaar voor commentaar.

Bron: MikadoPublicatiedatum: 25 juni 2004 12:45 uur
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.