Mikado - Kenniscentrum interculturele zorg  
 
   home       over mikado       activiteiten       publicaties       nieuws       agenda       abonnement       inloggen      English  
 
 

Column
   reageer      printversie  

Zuster Clémence
Mei 2005 publiceerde het Nivel een rapport over terminale thuiszorg voor Turken en Marokkanen . De thuiszorg blijkt hen nauwelijks te bereiken. Huisartsen die niet naar thuiszorg verwezen, bleken daar vaak achteraf spijt van te hebben.
Eind deze zomer reageerde staatssecretaris Ross-van Dorp op het Nivel rapport. Ze schreef aan de Tweede Kamer: “Ook als is sterven geen onderwerp dat in allochtone kring gemakkelijk aan de orde wordt gesteld, artsen moeten het toch noemen omdat mensen deze informatie nodig hebben om zorgtaken goed te kunnen regelen.” Zorgaanbieders moeten beter voorlichten en daarnaast mag van allochtonen “met respect voor hun cultuur, worden verwacht dat zijzelf trachten de weg naar de professionele zorg te vinden”, aldus Ross-van Dorp (bron: Medisch Contact).

Staatssecretaris Clémence Ross-van Dorp heeft in haar oneindige goedertierenheid besloten dat het sterfbed van die arme, onder de loden last van prehistorische taboes gebukt gaande allochtonen eens dringend opgeschud moet worden. Frisgeboende zuster Clémence maakt korte metten met de achterlijke neiging van onze nieuwe burgers de dood onder het berbertapijt te verstoppen. De grauwe gordijnen van de sterfharem gaan met een ruk open, dat onhygiënische kilimstofnest wordt afgevoerd en het met dettol geïmpregneerde naakte, glanzende vinyl van de openhartige omgang van de westerse beschaving met het onafwendbare levenseinde verblindt zelfs de onder het kamelenharen dekbed van diepe ontkenning weggedoken terminale moslim. De stralende Verlichting bekeert op de valreep nog een door ontkenning versluierde zondaar tot het ware geloof der integratie.

Or is it?

Zou het kunnen zijn dat de Florence Nightingale van de allochtone stervensbegeleiding de krampachtige omgang met welhaast alle facts of life van het Noordeuropese christendom projecteert op mensen van uiteenlopende culturele achtergronden en godsdiensten, die slechts met elkaar gemeen hebben dat de staatssecretaris bitter weinig van hen blijkt te weten?

In de klassieke Hollandse setting sluipen de naasten omzichtig rond, om niet te zeggen schichtig en op-de-tenen, bij voorkeur de Vreselijke Aandoening van de stervende slechts met één letter aanduidend en hun kinderen met een burqa van mystificaties omhullend van het soort waarmee ze ook verwekking en geboorte ‘uitleggen’. Dit staat in schril contrast met de openhartigheid en vanzelfsprekendheid waarmee traditioneel Turkse en Marokkaanse gemeenschappen een sterfproces in hun midden tegemoet treden. In plaats van de klassieke Nederlandse zelfisolatie van de direct betrokkenen, slechts even doorbroken door de begrafenis, is het sterfproces in de hechte agrarische samenlevingen, waaruit het gros van de eerste generatie immigranten afkomstig is, een open groepsgebeuren waarin buren, kinderen, ooms, tantes en wie al niet de deur platlopen, zich nauwelijks bekommerend om de veronderstelde vermoeidheid van de patiënt, en onder de gezamenlijke overname van het huishouden in kwestie levendig de gory details besprekend. Als we dan toch graag in karikaturen praten.

Wat alle goedbedoelende hulpverleners aanzien voor taboes is eerder de rilling die den allochtoon over de ruggengraat loopt bij de gedachte aan de opgewekte, meewarige en neerbuigende Hollandse thuiszorger die met de grote Birkenstockkleppers van zo-doen-wij-dat-in-Nederland zonder enige kennis van of respect voor de gebruiken en intimiteit van de cliënt ongevraagd door het huis van hun stervende geliefde komt stampen. Brrr.

Waarom moet met alle geweld ‘zorg’ worden opgedrongen? Waarom moet van allochtonen worden verwacht dat ze de weg naar de professionele zorg vinden? Zuster Clémence en haar cohorten van do-gooders schijnen te zijn vergeten dat professionele (niet-technische) zorg niet meer dan een bloedeloos surrogaat kan zijn die in geen verhouding staat tot de liefhebbende zorg van de naasten, die geen goedbedoelende vreemde kan vervangen. Wat blijft er eigenlijk over van Ross’ beweerde ‘respect voor hun cultuur’. Wat heeft ze eigenlijk opgestoken van haar studie sinologie?

Zonder dat we ons nu helemaal hoeven te verliezen in mijmeringen over dat romantische, maar helaas vaak gedroomde verleden ‘waarin iedereen nog iets voor elkaar over had’ lijkt het me raadzaam om ook allochtone patiënten en hun familie te beschouwen als zelfstandige, zelfredzame en volwaardige burgers die niet meewarig als willoze schaapjes de schaapskooi van de Nederlandse zorg in gehoed moeten worden.

If it ain’t broke, don’t fix it.


Odakim*

(* Turks voor 'wie-mag-dat-wel-zijn?')
 Publicatiedatum: 5 oktober 2005 14:17 uur
datum:  7 maart 2006 20:41   naam: Ine Bertens   organisatie: Hospice Francinus de Wind, Waalwijk ,Thebe thuiszorg
Wat een stereotyperingen van beide kanten. Papier is geduldig!!
De terminale patient bestaat niet. Stervensbegeleiding is een mooi woord. Niet iedereen wil begeleid worden. Niet iedereen wil praten over de dood.
Zorg op maat is per stuatie kijken hoe de betreffende familie ondersteund of begeleid kan worden. Door te vragen wat je voor hen kan doen. Door te praten over hoe mensen zich ondersteund voelen. Soms gewoon door er te zijn, mens-lievende zorg te bieden en mensen niet alleen laten in hun lijden.

Uit eigen ervaring in het hospice ken ik allochtonen die wel over hun naderende einde willen praten met hun familieleden. En autochtonen die het te zwaar vonden om erover te praten of die hun naderende dood bleven ontkennen. Cultuurpassende zorg houdt rekening met de cultuur van de familie en niet alleen de nationaliteit of religie.



Reageren
Wilt u uw mening, ideeën of reactie kwijt, dan kunt u nevenstaande formulier invullen. Uw reactie verschijnt direct zichtbaar op de website. Wilt u dit niet? Stuur uw reactie dan per .
 
naam

e-mail adres

(organisatie)
  reactie
 


 


'Ze moeten maar Nederlands leren'.
Mariëtte Hoogsteder.
 lees verder....



Geachte mevrouw de minister,
Tim Ruitenga.
 lees verder....



Waarom de vertellers moeder belde
Door: McGregor Spalburg .
 lees verder....



Een maïskolfje
door Amaryllis Sprock.
 lees verder....




 Zie ook het archief





Glenn Helberg
'Goed luisteren begint bij de ander even veel waard vinden'.
 lees verder....
 
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.