Mikado - Kenniscentrum interculturele zorg  
 
   home       over mikado       activiteiten       publicaties       nieuws       agenda       abonnement       inloggen      English  
 
 

Nieuws
   reageer      printversie  

“Tweetaligen hebben twee persoonlijkheden”
Tweetalige mensen die actief aan twee culturen deelnemen, veranderen hun persoonlijkheid al naar gelang de taal waarin ze benaderd worden. Dat ontdekte de Amerikaanse onderzoeker David Luna onlangs. Luna’s bevindingen worden bevestigd door recent Nederlands onderzoek.

Een man en een vrouw zitten aan een marmeren tafeltje op een zonnig terras. Er staan koffiekopjes op het tafeltje en er ligt een krant. De man lijkt lachend tegen de vrouw te praten, terwijl zij in de verte kijkt. Dit tafereel is te zien op de reclameposter voor de denkbeeldige luchtvaartmaatschappij Avica. De tekst op de poster luidt: ‘Geniet van cultuur’. In kleinere letters onderaan het affiche staat: ‘Er is maar een luchtvaartmaatschappij die de warmte en stijl van Europa vangt. Geniet van cultuur met Avica.’

Frame switching
David Luna, werkzaam aan het Baruch College in New York (VS), onderzocht met twee collega’s hoe tweetalige mensen de positie van de vrouw in deze denkbeeldige advertentie interpreteren. De groep proefpersonen bestond uit vrouwen die deel uitmaken van de Spaanstalige minderheid in de VS, en die vloeiend Engels en Spaans spreken. Luna vroeg zich af of het uitmaakt of de tekst op het affiche in het Engels of in het Spaans is geschreven. De resultaten van het onderzoek ‘One individual, two identities' worden binnenkort gepresenteerd in het Journal of Consumer Research.

Luna laat zien dat de taal waarin een persoon communiceert, bepaalt hoe die persoon zich in een situatie gedraagt. De proefpersonen, die zowel Spaans als Engels spreken, reageerden anders op dezelfde advertentie, al naar gelang die in het Spaans of in het Engels is geschreven. Afhankelijk van de taal gebruiken mensen cultuurspecifieke begrippen en denkkaders, die ook aspecten van iemands identiteit omvatten. Luna noemt dit frame switching. De persoon moet dan wel actief deelnemen aan die culturen. Frame switching gebeurt niet bij tweetaligen die niet bicultureel zijn.

‘Sterk’ of ‘eenzaam’
Toen de vrouwelijke proefpersonen werd gevraagd om de dame in de advertentie te omschrijven, gebruikten ze in het Spaans eerder woorden als “onafhankelijk”, “manager van haar eigen leven” en “laat niet met zich sollen”. In het Engels omschreven ze de vrouw eerder als gelijk aan de man of zagen ze de man als krachtiger dan de vrouw. Deze interpretatie kwam alleen voor bij vrouwen die ook actief aan beide verschillende culturen deelnamen. Spaanstalige vrouwen die het Engels alleen op school hadden geleerd, omschreven de vrouw zowel in de Engelse als Spaanse variant als krachtig.
In een andere studie lieten Luna en collega’s een vrouw op een bankje bij een meer zien. Met een Spaanse tekst erbij werd deze vrouw als sterk en onafhankelijk gezien. Dezelfde foto met een Engelse tekst maakte haar in de ogen van de proefpersonen eenzaam en afhankelijk.

Psychologische effecten van meertaligheid
Luna is niet de eerste die zich bezighoudt met meertaligheid en de psychologische effecten daarvan. De afgelopen decennia is veel onderzoek gedaan naar verschijnselen die optreden wanneer mensen overschakelen van hun moedertaal naar een tweede taal. Het blijkt dat mensen andere aspecten van hun persoonlijkheid naar voren laten komen wanneer ze in twee verschillende talen praten en luisteren. Ze vertellen hun (levens)verhaal bijvoorbeeld anders in hun moedertaal dan in hun tweede taal. In de tweede taal geven ze hun verhaal een andere gevoelswaarde, omvang en inhoud mee. Ook praten mensen in een tweede taal gemakkelijker over wat meer genante onderwerpen dan in de moedertaal.

Nederlands onderzoek
De klinisch psycholoog-psychotherapeut Mohsen Edrisi, werkzaam bij i-psy, ontdekte dat Iraanse Nederlanders die een schriftelijke persoonlijkheidstest deden in het Nederlands en in het Perzisch, zich in het Nederlands iets gemakkelijker uiten als emotioneel labiel en minder ordelijk. Edrisi denkt dat dit komt omdat een tweede taal een emotionele afstand schept, waardoor schaamte en schuld minder (heftig) voelbaar zouden zijn. Aspecten zoals het geweten, empathie en sociale wenselijkheid zouden minder geassocieerd zijn met de tweede taal, waardoor mensen makkelijker zichzelf kunnen uitdrukken in taboewoorden of over taboeonderwerpen.

Een nieuwe manier van uitdrukken kan dus ook een nieuwe zelfbeleving met zich meebrengen. Sprekend en denkend in het Nederlands, kan een migrant kan zich een ander mens voelen dan in bijvoorbeeld in het Perzisch of Turks.
Bij goed opgeleide migranten die zowel hun moedertaal als het Nederlands goed beheersen, maakt de taal waarin een korte persoonlijkheidstest wordt afgenomen overigens niet veel uit. Edrisi vond geen taaleffect die de betrouwbaarheid beïnvloedde. Zijn onderzoek suggereert daarmee dat er ook stabiele aspecten in de persoonlijkheid zijn, die redelijk betrouwbaar in beide talen kunnen worden gemeten.

Binnenkort verschijnt: Edrisi, M. (2008). Psychodiagnostiek en meertaligheid. De betrouwbaarheid van een persoonlijkheidstest in de tweede taal. Cultuur Migratie Gezondheid, 5 (2), 78-85.

Bron: VPRO Noorderlicht, Journal of Consumer Research, tijdschrift Cultuur Migratie Gezondheid.Publicatiedatum: 10 juli 2008 16:35 uur



Reageren
Wilt u uw mening, ideeën of reactie kwijt, dan kunt u nevenstaande formulier invullen. Uw reactie verschijnt direct zichtbaar op de website. Wilt u dit niet? Stuur uw reactie dan per .
 
naam

e-mail adres

(organisatie)
  reactie
 


 


PTSS met psychotische kenmerken: een nieuwe diagnose?
Mikado stopt, kennis blijft
Nederlandse ouderen in Australië
E-module huwelijksdwang van Fier Fryslân
Steeds meer informatie over ramadan, medicatie en gezondheid beschikbaar
meer nieuws


Mikado bibliotheekcollectie naar Pro Persona
'Jij maakt 't verschil'. Mikado en GGzE lanceren e-learning interculturele zorg aan ouderen
Mikado stopt, kennis blijft
Handreiking ethische dilemma's in de ggz aan asielzoekers
Zomeractie! Favoriete Mikado publicaties met korting


Glenn Helberg
'Goed luisteren begint bij de ander even veel waard vinden'.
 lees verder....
 
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.